کیست کلوئید در مغز : علت، علائم، تشخیص و درمان (متخصص مغز و اعصاب)

کیست کلوئید در مغز : علت، علائم، تشخیص و درمان (متخصص مغز و اعصاب)

مغز یک اندام بسیار پیچیده است، نه‌تنها به خاطر بخش‌های مختلف و اهمیت عملکردهای حیاتی که دارد، بلکه همچنین به خاطر ساختار آن. بافت‌های عملکردی این اندام به عنوان پارانشیم (جرم اصلی) شناخته می‌شود. پارانشیم‌های مغز به‌صورت یک توده یکنواخت چیده نشده‌اند. در واقع، آن را با مجموعه‌ای از بطن‌ها یا حفره‌های به‌هم‌پیوسته که با هم چیزی را تشکیل می‌دهند که به عنوان سیستم بطنی مغز شناخته می‌شود. مایع مغزی نخاعی که از مغز در برابر آسیب محافظت می‌کند و همچنین نقش پاک‌سازی مواد زائد را انجام می‌دهد، در میان این سیستم بطنی جریان دارد. این مجاری همچنین با کانال مرکزی از طناب نخاعی متصل می‌شوند.

یکی از مشکلاتی که ممکن است در سیستم بطنی مغز ایجاد شود، عارضه‌ای به نام هیدروسفالی است. هیدروسفالی زمانی رخ می‌دهد که جریان مایع مغزی نخاعی به دلایل مختلف مسدود یا مختل شود. یکی از علل احتمالی بروز هیدروسفالی، وجود نوعی بیماری به نام کیست کلوئیدی است.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره‌ی درمان کیست کلوئید و یا برای رزرو نوبت در مطب دکتر مهران مرادی جراح مغز و اعصاب در تهران با شماره تلفن‌ 02126350185 و در قزوین با شماره 09120164163 تماس حاصل فرمایید.

کیست کلوئید مغز چیست؟


کیست‌ها توده‌هایی غیرطبیعی هستند که از مایعی محصور شده در یک کیسه غشایی تشکیل شده‌اند. البته این مورد به ندرت پیش می‌آید، اما برخی از کیست‌ها حاوی مواد نیمه جامد یا ژلاتینی نیز هستند. نمونه‌ای از این کیست‌ها، نوع خاصی است که به عنوان کیست کلوئیدی شناخته می‌شود. این یک بیماری نادر است. کیست‌های کلوئیدی کلاً به بطن سوم مغز مربوط هستند. در این خصوص آن‌ها معمولاً در سقف بطن سوم قرار دارند. در موارد نادری این کیست‌ها در لوب پیشانی و مخچه نیز شناسایی شده‌اند.

کیست کلوئید مغز چیست؟

این کیست‌ها بیشتر با ماهیت خوش‌خیم در نظر گرفته می‌شوند، اما کیست‌های کلوئیدی می‌توانند عوارض جدی مانند هیدروسفالی ایجاد کنند. اگر این امکان فراهم گردد که این وضعیت بدتر شود، ممکن است بیماران دچار آسیب مغزی مادام‌العمر شوند و یا حتی منجر به مرگ آن‌ها خواهد شد.

چه عاملی باعث تشکیل کیست کلوئید می‌شود؟


در حال حاضر علت اصلی ایجاد کیست‌های کلوئیدی ناشناخته است. اغلب این زائده‌ها در افراد میان‌سال تشخیص داده می‌شود. البته مواردی از بروز چنین زائده‌هایی در مغز کودکان نیز مشاهده‌ شده است. در واقع، این گمان وجود دارد که این بیماری می‌تواند یک بیماری مادرزادی باشد، اما در صورت بروز علائم، ممکن است فقط در مراحل بعدی زندگی تشخیص داده شود.

هنوز مشخص نیست که آیا این بیماری با جهش‌های ژنتیکی ارثی ارتباط دارد یا نه؛ اگرچه در برخی موارد وجود الگوهای خانوادگی در وقوع این بیماری مشاهده‌شده است.

برخی از علائم وجود کیست کلوئید در مغز


کیست‌های کلوئیدی همیشه دارای علائم نیستند. در صورت وجود، علائم نسبتاً مبهم هستند و تنها تصویربرداری تشخیصی می‌تواند ماهیت مشکلی که علت بروز آن‌ها می‌باشد را آشکار کند. علائم این بیماری بیشتر به‌صورت کم و زیاد شدن هستند و شدت آن‌ها افزایش و کاهش می‌یابد.

علائم کیست کلوئید در مغز

بیماران مبتلا به کیست کلوئید مغز، ممکن است از موارد زیر شکایت کنند:

  • سردرد. این سردردها می‌توانند ناگهانی و شدید باشند. سردرد  هنگام خم شدن سر به سمت جلو تشدید می‌شود.
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • گیجی
  • از دست دادن حافظه کوتاه مدت
  • راه رفتن غیرعادی
  • بی‌اختیاری ادرار
  • کاهش یا از دست دادن هوشیاری

برخی از عوارض احتمالی ناشی از این بیماری چیست؟


وجود کیست کلوئیدی در مغز می‌تواند طیف وسیعی از عوارض شدید را برای فرد به وجود بیاورد. معمولاً این اتفاق زمانی می‌افتد که کیست بسیار بزرگ شود. در ادامه به برخی از عوارض احتمالی ناشی از این بیماری می‌پردازیم:

  • فلج موقت: گاهی اوقات ممکن است بیماران دچار فلج موقتی، معمولاً در پاها شوند. این مسئله می‌تواند عواقب شدیدی را در پی داشته باشد زیرا بیمار به هنگام بروز فلج ممکن است به‌شدت دچار آسیب شود.
  • هیدروسفالی: بیماران هنگامی دچار هیدروسفالی می‌شوند که چیزی با مکانیسم طبیعی که تعادل بین تولید، جذب و گردش مایع مغزی نخاعی در مغز و نخاع را حفظ می‌کند تداخل ایجاد کند. در این مورد، یک کیست کلوئیدی خیلی بزرگ می‌تواند گردش طبیعی مایع مغزی نخاعی را مختل کرده و باعث بروز هیدروسفالی شود. این عارضه می‌تواند طیف وسیعی از علائم عصبی ازجمله مشکلات بینایی، نقص حافظه و حتی تشنج را ایجاد کند.
  • ونتریکولومگالی: یک کیست کلوئیدی بسیار بزرگ می‌تواند باعث اتساع غیرطبیعی بطن‌ها شود.
  • افزایش فشار داخل جمجمه: تجمع غیرطبیعی مایع در بطن‌ها (هیدروسفالی)، در صورتی که به موقع برطرف نشود، می‌تواند منجر به افزایش فشار در جمجمه شود. در نتیجه، بیمار علائم مربوط به اختلال عصبی را نشان می‌دهد. این وضعیتی است که جان فرد را تهدید می‌کنند و باید به عنوان یک مسئله‌ی اورژانسی تحت درمان قرار بگیرد.
  • فتق مغزی: هنگامی که فشار داخل جمجمه بسیار زیاد باشد، باعث می‌شود بافت‌های مغز از موقعیت طبیعی خود خارج شوند. مغز حتی ممکن است از طریق هر شکاف موجود مانند فضای پایین جمجمه که نخاع از آن خارج می‌شود، فشار وارد کند. این مسئله می‌تواند باعث آسیب دائمی به بیمار شود.

چگونه این بیماری تشخیص داده و درمان می‌شود؟


علائم عصبی که در بیماران بروز می‌کند، پزشک را از وجود یک مشکل احتمالی مربوط به سیستم عصبی مرکزی آگاه می‌کند. بهترین روش برای بررسی این مشکل و رسیدن به تشخیص قطعی بدون روش‌های تهاجمی، تصویربرداری تشخیصی است. مراحل زیر در فرایند تشخیص انجام می‌شود:

  • معاینه‌ی فیزیکی.
  • گرفتن سابقه‌ی پزشکی.
  • سونوگرافی.
  • سی‌تی‌اسکن
  • تصویربرداری ام آر آی (MRI).

تشخیص و درمان کیست کلوئید در مغز

برخی از روش‌های درمان کیست کلوئیدی به شرح زیر است:

  • جراحی آندوسکوپی – یک آندوسکوپ (همراه با برخی از ابزارهای جراحی) با استفاده از یک سوراخ ایجاد شده در جمجمه به بطن سوم مغز هدایت می‌شود. این یک جراحی کمتر تهاجمی است که از این طریق کیست کامل را برمی‌دارند.
  • کرانیوتومی -این عمل جراحی تهاجمی‌تر از عمل جراحی آندوسکوپی است زیرا برای انجام آن جمجمه را باز می‌کنند تا بتوانند به کیست کلوئید دسترسی پیدا کنند. در این روش، برداشتن کیست نسبتاً آسان‌تر است زیرا در این مورد کیست به طور مستقیم قابل مشاهده است.
  • آسپیراسیون استریوتاکسی -این روش شامل تخلیه کیست با استفاده از یک سوزن است. این کار با کاهش اندازه کیست، به کاهش فشار داخل مغز (در زمان ابتلا به هیدروسفالی) کمک می‌کند.

در مواردی که دیواره‌ی کیست یا پوشش کیست به همراه محتویات این کیست برداشته نشود، خطر عود آن زیاد خواهد بود. قبل از جراحی، بهبود وضعیت مغز برای جلوگیری از هرگونه ضربه به مغز که ممکن است منجر به عود کیست شود، ضروری است.

کیست‌های کلوئیدی معمولاً مادرزادی هستند و نمی‌توان از بروز آن‌ها جلوگیری کرد.

آخرین مقالات

Call Now Buttonتماس باما