درمان دیسک گردن بدون جراحی یکی از رویکردهای مهم برای کاهش درد، التهاب و بهبود عملکرد حرکتی بیماران مبتلا به فتق یا بیرون زدگی دیسک است. این روشها برای افرادی پیشنهاد میشود که در مراحل اولیه بیماری قرار دارند یا علائم شدیدی ندارند. هدف اصلی این درمانها، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کاهش نیاز به جراحی است. از جمله گزینههای درمان غیر جراحی میتوان به فیزیوتراپی، دارو درمانی، تزریق استروئید، لیزردرمانی، کایروپراکتیک و مراقبتهای خانگی اشاره کرد که باید با تشخیص پزشک و زیر نظر متخصص انجام شوند.
در چه شرایطی درمان بدون جراحی دیسک گردن انجام می شود؟
درمان دیسک گردن بدون جراحی زمانی انجام میشود که علائم بیماری در مراحل اولیه باشد و نشانههای عصبی شدید مانند ضعف عضلانی، کاهش حس یا اختلال در رفلکسها هنوز ظاهر نشده باشد. در این شرایط که دیسک گردن هنوز فشار قابل توجهی بر نخاع یا ریشههای عصبی وارد نکرده، میتوان از روشهای کم تهاجمی مانند داروهای ضد التهاب، فیزیوتراپی، تمرینات اصلاحی و تغییر سبک زندگی برای کاهش درد و بهبود عملکرد استفاده کرد. اگر این درمانها به طدرستی و زیر نظر متخصص انجام شود، در بسیاری از موارد میتوان بدون نیاز به جراحی، علائم دیسک گردن را کنترل یا بهطور کامل برطرف کرد.
فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی
فیزیوتراپی یکی از موثرترین روشهای درمان غیر جراحی دیسک گردن است و با کاهش درد و بهبود عملکرد گردن، نقش کلیدی در روند درمان دارد. در این روش از تکنیکهایی مانند ترکشن (کشش گردن)، گرما و سرما درمانی، ماساژ، بایوفیدبک، الکترودتراپی و آموزش حرکات اصلاحی صحیح استفاده میشود. این اقدامات به کاهش فشار روی دیسک و کاهش التهاب اعصاب کمک میکنند. انجام همه این روشها باید حتما زیر نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
برای درمان غیر جراحی دیسک گردن، تمرینات کششی و تقویتی خاصی وجود دارد که با کاهش فشار روی دیسک و تقویت عضلات گردن، به بهبود کمک میکنند و باید زیر نظر پزشک انجام شوند. در ادامه به سه تمرین موثر اشاره میشود:
اکستنشن گردن
فرد به شکلی روی تخت دراز میکشد که گردن در راستای لبه تخت قرار گیرد و سر کمی بیرون بماند. سپس سر به آرامی به عقب برده شده و حدود یک دقیقه در حالت آویزان میماند. این حرکت 5 تا 15 بار تکرار میشود.
اکستنشن گردن همراه با لیفت سر
فرد روی شکم دراز میکشد و همان مراحل اکستنشن گردن را تکرار میکند. تفاوت اینجاست که سر خود را به مدت 5 تا 10 ثانیه بالا نگه میدارد و در برابر نیروی جاذبه مقاومت میکند.
عقب کشیدن گردن
فرد به پشت دراز میکشد و چانه خود را به سمت قفسه سینه فشار میدهد. این وضعیت را به مدت 5 تا 10 ثانیه حفظ کرده و سپس رها میکند. تمرین باید 15 تا 20 بار انجام شود.
درمان دیسک گردن با تزریق استروئید
تزریق استروئید به فضای اپیدورال ستون مهرهها یکی از روشهای موثر برای کاهش التهاب و درد ناشی از بیرونزدگی دیسک گردن است. این تزریق همراه با داروی بیحسی، مخصوصا در موارد درد شدید، میتواند علائم را تسکین داده و نیاز به جراحی را به تعویق بیندازد. گاهی دارو به بافتهای نرم اطراف ستون فقرات تزریق میشود که بیشتر برای کاهش درد کاربرد دارد و درمان مستقیم فتق دیسک نیست. انجام این روش باید تحت نظر پزشک متخصص باشد تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
درمان دیسک گردن با کایروپراکتیک
کایروپراکتیک روشی غیرتهاجمی و بدون نیاز به دارو یا تزریق، برای درمان غیر جراحی دیسک گردن است که پس از تشخیص دقیق توسط پزشک انجام میشود. پزشک کایروپراکتیک با بررسی سابقه پزشکی، معاینات فیزیکی و آزمایشهای تشخیصی مانند ام آر آی، بهترین روش درمان را تعیین میکند. در این روش، با تکنیکهای کم فشار و دستکاری ملایم ستون فقرات در ناحیه گردن، علائم دردناک کاهش مییابد. همچنین استفاده از دستگاههای کشش گردن به کاهش فشار روی دیسک و جذب بیرونزدگی کمک میکند.
لیزر درمانی دیسک گردن
لیزر درمانی یکی از روشهای مکمل و موثر درمان غیر جراحی دیسک گردن برای کاهش التهاب، درد و اسپاسم عضلات ناشی از فتق دیسک گردنی است. این روش با تقویت تغذیه سلولی و تحریک فرآیند ترمیم بافت، به بازسازی ناحیه آسیبدیده کمک میکند. لیزردرمانی معمولاً همراه با دیگر روشهای غیرجراحی انجام میشود و اجرای صحیح آن نیازمند تخصص و دقت بالای پزشک است تا نتیجه درمانی مطلوب حاصل شود.
دارو درمانی دیسک گردن
درمان دارویی دیسک گردن شامل طیفی از داروها مانند استامینوفن، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDها) مثل ایبوپروفن و آسپرین، شلکنندههای عضلانی مانند متاکاربامول و استروئیدهای خوراکی یا تزریقی است.
استروئیدها برای دورههای کوتاه مدت مانند 5 روز تجویز میشوند و همراه با استراحت، گردنبند طبی و کاهش فعالیتهای محرک، در کاهش علائم فتق دیسک موثرند. در این مسیر از مصرف خودسرانه هر دارویی باید پرهیز شود.
استامینوفن اگرچه درد را تسکین میدهد اما خاصیت ضدالتهابی ندارد و در بهبود ریشهای مشکل تاثیر زیادی ندارد. داروهایی مانند گاباپنتین و پرگابالین نیز برای دردهای عصبی ناشی از فتق دیسک (رادیکولوپاتی) کاربرد دارند و به کاهش علائم کمک میکنند.
بیشتر بخوانید: جراحی دیسک کمر چگونه است؟
راهکارهای خانگی و مراقبتهای روزمره برای کنترل دیسک گردن
رعایت نکات ساده و مراقبتهای روزمره میتواند نقش مهمی در کنترل علائم دیسک گردن و جلوگیری از تشدید آن داشته باشد. در ادامه به مهمترین این راهکارها اشاره میکنیم.
- هنگام خواب از بالش مناسب استفاده کرده و آن را زیر سر و گردن قرار دهید.
- در حالت نشسته از خم شدن بیش از حد گردن و قوز کردن اجتناب کنید.
- هنگام رانندگی یا سفر با وسایل نقلیه حتما کمربند ایمنی را ببندید.
- تا بهبود درد، رانندگی را به تعویق بیندازید.
- تمرینات ورزشی توصیه شده توسط پزشک را بهصورت روزانه انجام دهید.
- در صورت داشتن اضافه وزن، حتما برای کاهش وزن و رسیدن به وزن سالم اقدام کنید.
- در صورت بروز علائم عصبی مانند بیاختیاری ادرار یا عدم توانایی حرکت اندام، سریعا با پزشک تماس بگیرید.
- در صورت شدت گرفتن درد یا بروز علائم جدید، به پزشک مراجعه نمایید.
- هنگام تمرینات ورزشی از لباس مناسب و محافظ بهویژه در ورزشهای برخوردی استفاده کنید.
- تا زمانی که پزشک تجویز کرده، به استراحت بپردازید و از رفتن به سرکار پرهیز کنید.
سوالات متداول
خیر. بسیاری از بیماران با درمان غیر جراحی دیسک گردن شامل دارو، فیزیوتراپی، تزریق و اصلاح سبک زندگی بهبود مییابند.
تعداد جلسات درمانی کایروپراکتیک بر اساس نظر متخصص تعیین میشود و بین 10 تا 25 جلسه طول میکشد تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
بله، ورزشهای کششی و تقویتی با تایید پزشک میتوانند فشار را از روی دیسک بردارند و باعث بهبود علائم شوند.
توصیه نهایی در مورد درمان غیر جراحی دیسک گردن
درمان غیر جراحی دیسک گردن میتواند برای بسیاری از بیماران موثر و کارآمد باشد، بهویژه اگر در مراحل اولیه بیماری اقدام شود. رعایت توصیههای پزشکی، پیگیری منظم، اصلاح سبک زندگی و انجام تمرینات تجویز شده نقش مهمی در کنترل علائم دارند. با صبر، همکاری با پزشک و پرهیز از خوددرمانی، میتوان بدون نیاز به جراحی، درد را کاهش داد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.
