تومور مغزی یکی از بیماریهای مهم سیستم عصبی است که در اثر رشد غیرطبیعی سلولها در مغز یا اطراف آن به وجود میآید و میتواند عملکردهای مهم بدن مانند حرکت، گفتار، بینایی و حافظه را تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری ممکن است خوش خیم یا بدخیم باشد و علائم آن بسته به محل و اندازه تومور در هر فرد متفاوت ظاهر شود. تشخیص به موقع و آگاهی از نشانهها نقش مهمی در کنترل و درمان این عارضه دارد. برای آشنایی بیشتر با انواع تومور مغزی، علائم، روشهای تشخیص و راههای درمان، تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
تومور مغزی چیست؟
تومور مغزی به رشد غیرطبیعی و کنترل نشده سلولها در مغز یا بافتهای اطراف آن گفته میشود. این توده میتواند در بخشهای مختلف مغز، پردههای مغزی یا اعصاب اطراف مغز ایجاد شود و با توجه به محل، اندازه و سرعت رشد، عملکردهای مهمی مانند حرکت، تعادل، گفتار، بینایی و حافظه را تحت تاثیر قرار دهد. تومورهای مغزی به دو دسته کلی خوش خیم و بدخیم تقسیم میشوند؛ تومورهای خوشخیم رشد آهستهتری دارند، اما حتی آنها نیز به دلیل فضای محدود جمجمه میتوانند مشکلات جدی ایجاد کنند. تشخیص زودهنگام تومور مغزی نقش مهمی در کنترل علائم و انتخاب روش درمان مناسب دارد.
انواع تومور مغزی و تفاوتهای آنها
تومورهای مغزی انواع مختلفی دارند و هرکدام از نظر محل ایجاد، سرعت رشد، علائم و روش درمان با یکدیگر تفاوت دارند. شناخت این تفاوتها به درک بهتر بیماری و انتخاب مسیر درمانی مناسب کمک میکند. در ادامه، مهمترین انواع تومور مغزی را معرفی و بررسی میکنیم.
تومور مغزی خوشخیم
تومورهای خوشخیم رشد آهستهای دارند و به بافتهای اطراف مغز گسترش پیدا نمیکنند. این نوع تومورها اغلب مرز مشخصی دارند و در بسیاری از موارد با جراحی قابل برداشت هستند. با وجود غیرسرطانی بودن، ممکن است به دلیل فشار بر بخشهای حساس مغز باعث بروز علائم شوند. احتمال بازگشت آنها پس از درمان کمتر است.
تومور مغزی بدخیم
تومورهای مغزی بدخیم رشد سریعی دارند و میتوانند به بافتهای اطراف مغز نفوذ کنند. این نوع تومورها اغلب تهاجمی هستند و درمان آنها پیچیدهتر است. علائم شدیدتر و پیشروندهتر ظاهر میشوند. برای درمان، ترکیبی از جراحی تومور مغزی، پرتودرمانی و دارودرمانی به کار میرود.
تومور مغزی اولیه
تومورهای اولیه مستقیما از سلولهای مغز یا بافتهای اطراف آن مانند پردههای مغزی یا اعصاب منشأ میگیرند. این تومورها میتوانند خوشخیم یا بدخیم باشند. علائم آنها به محل درگیری در مغز بستگی دارد. بسیاری از تومورهای اولیه فقط در مغز دیده میشوند و به سایر اندامها گسترش پیدا نمیکنند.
تومور مغزی ثانویه
تومورهای ثانویه زمانی ایجاد میشوند که سلولهای سرطانی از بخش دیگری از بدن به مغز منتقل شوند. این نوع تومورها بدخیم هستند و ممکن است بهصورت چندکانونی در مغز دیده شوند. شایعترین منشأ آنها ریه، پستان و پوست است. درمان این تومورها به نوع سرطان اولیه وابسته است.
گلیوما
گلیوما از سلولهای پشتیبان مغز به وجود میآید و یکی از شایعترین انواع تومور مغزی به شمار میرود. این تومور میتواند درجات مختلفی از خفیف تا شدید داشته باشد. رشد آن ممکن است تدریجی یا سریع باشد. علائم بسته به ناحیه درگیر متفاوت است و شامل سردرد یا تشنج میشود.
مننژیوم
مننژیوم از پردههای محافظ مغز و نخاع ایجاد میشود و اغلب خوشخیم است. رشد این تومور آهسته بوده و ممکن است تا مدتها بدون علامت باقی بماند. با بزرگتر شدن، میتواند باعث فشار بر مغز شود. جراحی در بسیاری از موارد گزینه اصلی درمان است.
| نوع تومور | منشأ ایجاد | سرعت رشد | احتمال گسترش | روشهای درمان رایج |
| خوشخیم | سلولهای غیرسرطانی مغز یا اطراف آن | آهسته | ندارد | جراحی، پیگیری |
| بدخیم | سلولهای سرطانی | سریع | دارد | جراحی، پرتو درمانی، دارو درمانی |
| اولیه | سلولهای خود مغز | متغیر | ندارد | جراحی، پرتودرمانی |
| ثانویه | انتقال از اندامهای دیگر | سریع | دارد | درمان سرطان منشأ |
| گلیوما | سلولهای پشتیبان مغز | متغیر | در برخی موارد | درمان ترکیبی |
| مننژیوم | پردههای مغزی | آهسته | ندارد | جراحی یا پیگیری |
علائم شایع تومور مغزی در بزرگسالان
علائم تومور مغزی در بزرگسالان بسته به محل تومور، اندازه آن و سرعت رشد متفاوت است و ممکن است بهتدریج یا ناگهانی ظاهر شود. برخی نشانهها در ابتدا خفیف هستند و با بیماریهای دیگر اشتباه گرفته میشوند، اما با گذشت زمان شدت پیدا میکنند. توجه به این علائم میتواند به تشخیص زودتر کمک کند. در ادامه شایعترین نشانههای تومور مغزی در بزرگسالان آورده شده است.
- سردردهای مداوم یا شدید، به خصوص در ساعات ابتدایی روز
- تهوع و استفراغ بدون دلیل مشخص
- تشنج در افرادی که سابقه قبلی نداشتهاند
- اختلال در بینایی مانند تاری دید یا دوبینی
- ضعف یا بیحسی در دستها و پاها
- مشکل در حفظ تعادل و راه رفتن
- اختلال در گفتار یا درک صحبت دیگران
- کاهش تمرکز و مشکلات حافظه
- تغییرات رفتاری یا شخصیتی
- خواب آلودگی غیر عادی یا کاهش سطح هوشیاری
علائم تومور مغزی از نظر دکتر مهران مرادی
علائم تومور مغزی
نشانههای تومور مغزی در کودکان
نشانههای تومور مغزی در کودکان ممکن است با علائم عمومی دوران رشد اشتباه گرفته شود و به همین دلیل تشخیص آن گاهی با تاخیر انجام میشود. این علائم بسته به سن کودک، محل تومور و سرعت رشد آن متفاوت هستند. برخی نشانهها بهتدریج ظاهر میشوند و برخی دیگر بهصورت ناگهانی بروز میکنند. توجه والدین به تغییرات رفتاری و جسمی کودک اهمیت زیادی دارد.
- سردردهای مکرر، به خصوص در صبح
- تهوع و استفراغ بدون علت مشخص
- افزایش غیرعادی اندازه سر در نوزادان
- تشنج بدون سابقه قبلی
- اختلال در راه رفتن یا عدم تعادل
- تاری دید، دوبینی یا حرکات غیرطبیعی چشم
- تغییرات رفتاری مانند بیقراری یا گوشهگیری
- افت تحصیلی یا کاهش تمرکز
- خوابآلودگی بیش از حد
- ضعف یا بیحسی در اندامها
شما میتوانید برای دریافت مشاوره و معاینه به کلینیک فوق تخصصی دکتر مرادی مراجعه نمایید و یا از طریق لینک زیر به صورت اینترنتی نوبت رزرو کنید.
تهران، شهرک غرب، میدان صنعت، بلوار فرحزادی، بیمارستان آتیه ۲، ورودی ۴، طبقه ۱۸، واحد A8
چرا تومور مغزی ایجاد می شود؟
ایجاد تومور مغزی نتیجه تغییرات غیرطبیعی در سلولهای مغز است که باعث رشد و تقسیم کنترل نشده آنها میشود. این تغییرات میتوانند تحت تأثیر عوامل مختلف ژنتیکی و محیطی به وجود بیایند و در هر فرد شرایط متفاوتی داشته باشند.
تغییرات ژنتیکی
برخی تومورهای مغزی در اثر تغییر در ساختار ژنها ایجاد میشوند. این تغییرات ممکن است ارثی باشند یا در طول زندگی و بهصورت ناگهانی در سلولها رخ دهند. جهشهای ژنتیکی باعث میشوند سلولها بهطور غیرعادی تکثیر شوند.
سابقه خانوادگی
در برخی افراد، سابقه تومورهای مغزی یا بیماریهای خاص در خانواده میتواند احتمال ابتلا را افزایش دهد. این موضوع به انتقال برخی ویژگیهای ژنتیکی مربوط میشود. البته بیشتر تومورهای مغزی بدون سابقه خانوادگی ایجاد میشوند.
قرار گرفتن در معرض پرتو
تماس طولانی مدت با پرتوهای یونیزان، بهویژه در ناحیه سر، میتواند خطر ایجاد تومور مغزی را افزایش دهد. افرادی که در کودکی پرتودرمانی شدهاند، بیشتر در معرض این خطر قرار دارند. این عامل از موارد شناختهشده در بروز تومور مغزی است.
ضعف سیستم ایمنی
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، بیشتر مستعد بروز برخی تومورهای مغزی هستند. این وضعیت ممکن است به دلیل بیماریهای خاص یا مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی ایجاد شود. در این شرایط، بدن توانایی کمتری برای کنترل رشد سلولهای غیرطبیعی دارد.
افزایش سن
احتمال بروز برخی انواع تومور مغزی با افزایش سن بیشتر میشود. تغییرات طبیعی سلولها در طول زمان میتواند زمینهساز رشد غیرعادی آنها باشد. به همین دلیل برخی تومورها بیشتر در سنین بزرگسالی دیده میشوند.
عوامل ناشناخته
در بسیاری از موارد، علت دقیق ایجاد تومور مغزی مشخص نیست. ممکن است ترکیبی از چند عامل در کنار هم باعث بروز این بیماری شود. پژوهشها همچنان برای شناسایی علتهای دقیقتر ادامه دارند.
روشهای تشخیص تومور مغزی
تشخیص تومور مغزی با بررسی علائم و استفاده از روشهای پزشکی مختلف انجام میشود. پزشکان برای رسیدن به نتیجه دقیق از چند روش به صورت همزمان استفاده میکنند. در ادامه مهمترین روشهای تشخیص تومور مغزی بهصورت فهرست آورده شده است.
تشخیص تومور مغزی
- معاینه بالینی و عصبی برای بررسی تعادل، قدرت عضلانی، بینایی و واکنشها
- تصویربرداری با MRI برای مشاهده دقیق محل و اندازه تومور
- سی تی اسکن جهت بررسی توده، تورم یا خونریزی در مغز
- نمونه برداری از بافت مغز برای تعیین نوع تومور
- آزمایش مایع مغزی نخاعی در برخی شرایط خاص
- بررسی سابقه پزشکی و علائم بیمار
| روش تشخیص | توضیح کاربرد |
| معاینه بالینی و عصبی | بررسی عملکرد مغز مانند تعادل، حرکت، بینایی و واکنشها |
| MRI مغز | نمایش دقیق محل، اندازه و شکل تومور |
| سیتی اسکن | تشخیص توده، تورم یا خونریزی بهویژه در شرایط اورژانسی |
| نمونهبرداری از بافت | تعیین نوع تومور و خوشخیم یا بدخیم بودن آن |
| آزمایش مایع مغزی نخاعی | بررسی سلولهای غیرطبیعی در شرایط خاص |
| بررسی سابقه پزشکی | کمک به تشخیص بهتر بر اساس علائم و بیماریهای قبلی |
علائم خطرناک تومور مغزی
علائم تومور مغزی به محل و اندازه تومور بستگی دارد. بعضی تومورها با حمله کردن به بافت مغزی، آسیب مستقیمی را به این اندام حیاتی وارد میکنند، اما شماری از تومورها به دلیل فشار آوردن به بافتهای مغزی مجاور خطرناک میشوند. چنانچه تومور در حال رشد به بافت مغز فشار بیاورد، علائم بروز مییابد. سردرد شایعترین علامت تومور مغزی است.
برخی از نشانههای دیگر تومور مغزی عبارتند از:
- فراموشی
- دشواری در نوشتن یا خواندن
- تغییر در حواس شنوایی، بویایی یا چشایی
- کاهش هوشیاری که با خوابآلودگی و بیهوش شدن همراه است.
- اختلالات بلع
- سرگیجه یا ورتیگو
- مشکلات بینایی و چشم، مانند افتادگی پلک و هماندازه نبودن مردمکها
- تحت کنترل نبودن حرکات
- لرزش دست
- عدم تعادل
- از دست دادن کنترل مثانه و روده
- بیحسی یا گزگز یک سمت بدن
- اختلالات گفتاری یا دشواری در درک سخنان دیگران
- تغیییر در خلق و خو و تغییرات عاطفی، شخصیتی و رفتاری
- به سختی راه رفتن
- ضعف عضلات صورت، بازو یا پا
شما میتوانید برای دریافت مشاوره و معاینه به کلینیک فوق تخصصی دکتر مرادی مراجعه نمایید و یا از طریق لینک زیر به صورت اینترنتی نوبت رزرو کنید.
تهران، شهرک غرب، میدان صنعت، بلوار فرحزادی، بیمارستان آتیه ۲، ورودی ۴، طبقه ۱۸، واحد A8
تومور مغزی خوشخیم و بدخیم چه تفاوتی دارند؟
تومورهای مغزی از نظر ماهیت رشد و رفتار سلولی به دو دسته خوشخیم و بدخیم تقسیم میشوند. شناخت تفاوت این دو نوع تومور به درک بهتر شدت بیماری و انتخاب مسیر درمان کمک میکند.
تومور مغزی خوشخیم
تومور مغزی خوشخیم رشد آهستهای دارد و به بافتهای اطراف مغز نفوذ نمیکند. این نوع تومور اغلب مرز مشخصی دارد و در بسیاری از موارد با جراحی قابل برداشت است. با وجود غیرسرطانی بودن، اگر در ناحیه حساس مغز قرار بگیرد میتواند باعث بروز علائمی مانند سردرد یا اختلالات عصبی شود، اما احتمال گسترش آن به سایر بخشهای بدن وجود ندارد.
تومور مغزی بدخیم
تومور مغزی بدخیم رشد سریعتری دارد و میتواند به بافتهای اطراف مغز نفوذ کند. این نوع تومور رفتار تهاجمیتری دارد و درمان آن پیچیدهتر است. علائم آن اغلب شدیدتر و پیشرونده هستند و برای کنترل بیماری ممکن است نیاز به ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی و درمان دارویی باشد.
چه روشهایی برای درمان تومور مغزی به کار گرفته می شود؟
درمان تومور مغزی به عواملی مانند نوع تومور، محل قرارگیری، اندازه، سن بیمار و وضعیت عمومی بدن بستگی دارد. پزشکان با توجه به این شرایط، یک یا چند روش درمانی را بهصورت همزمان یا مرحلهای انتخاب میکنند.
درمان تومور مغزی
جراحی
یکی از رایجترین روشهای درمان تومور مغزی، جراحی است که با هدف برداشتن کامل یا حداکثر بخش ممکن از تومور انجام میشود. انتخاب بهترین جراح تومور مغزی میتواند تاثیر زیادی بر بهبود وضعیت بیمار و کاهش علائم داشته باشد. میزان امکان برداشت تومور به محل آن در مغز و نزدیکی به نواحی مهم بستگی دارد، و جراح با دقت فوقالعاده کار میکند تا کمترین آسیب به بافتهای سالم وارد شود. در بسیاری از موارد، جراحی به کاهش فشار بر مغز و بهبود علائم کمک قابل توجهی میکند.
پرتودرمانی
در پرتودرمانی از اشعه برای از بین بردن سلولهای غیرطبیعی استفاده میشود. این روش بعد از جراحی یا در مواردی که امکان جراحی وجود ندارد به کار میرود. پرتودرمانی میتواند رشد تومور را کنترل کند.
درمان دارویی
درمان دارویی شامل استفاده از داروهایی است که رشد سلولهای توموری را مهار میکنند. این داروها ممکن است بهصورت خوراکی یا تزریقی تجویز شوند. در برخی موارد، درمان دارویی همراه با سایر روشها انجام میشود.
شیمی درمانی
شیمی درمانی از داروهای خاص برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میکند. این روش بیشتر برای تومورهای بدخیم به کار میرود. شیمیدرمانی میتواند به تنهایی یا همراه با پرتودرمانی استفاده شود.
پیگیری و مراقبت دورهای
در برخی تومورهای خوشخیم یا کمخطر، پزشک ممکن است تنها پیگیری منظم را توصیه کند. در این روش، با انجام تصویربرداریهای دورهای وضعیت تومور بررسی میشود. این رویکرد برای مواردی که علائم خفیف هستند مناسب است.
تومور مغزی در چه سنی شایعتر است؟
تومور مغزی میتواند در هر سنی ایجاد شود، اما شیوع آن در برخی گروههای سنی بیشتر است و به نوع تومور بستگی دارد. بهطور کلی، الگوی بروز تومور مغزی در کودکان و بزرگسالان با یکدیگر تفاوت دارد.
تومور مغزی در کودکان، یکی از شایعترین تومورهای سیستم عصبی به شمار میرود و بیشتر در سنین زیر ۱۰ سال دیده میشود. در این گروه سنی، تومورها اغلب در بخشهای عمقی مغز یا ساقه مغز ایجاد میشوند و علائم ممکن است با مشکلات رشدی اشتباه گرفته شود.
در بزرگسالان، شیوع تومور مغزی از سنین ۴۰ تا ۶۵ سالگی افزایش پیدا میکند. در این بازه سنی، برخی انواع تومور مانند گلیوما و مننژیوم بیشتر دیده میشوند. همچنین با افزایش سن، احتمال بروز تومورهای ثانویه که از سایر اندامها به مغز گسترش یافتهاند نیز بیشتر میشود.
آیا تومور مغزی ارثی است؟
در بیشتر موارد، تومور مغزی ارثی نیست و به صورت تصادفی در طول زندگی فرد ایجاد میشود. اغلب افرادی که به تومور مغزی مبتلا میشوند، هیچ سابقهای از این بیماری در خانواده خود ندارند و عوامل غیر ارثی در بروز آن دخیل هستند.
با این حال، در درصد کمی از موارد، برخی اختلالات ژنتیکی خانوادگی میتوانند احتمال بروز تومور مغزی را افزایش دهند. این شرایط نادر هستند و با جهشهای ژنتیکی خاص همراهاند که از والدین به فرزندان منتقل میشوند. حتی در این موارد نیز ارثی بودن به معنای ابتلای قطعی نیست، بلکه فقط احتمال بروز بیماری بیشتر میشود.
در نتیجه، داشتن سابقه خانوادگی بهتنهایی به معنی ابتلا به تومور مغزی نیست، اما در صورت وجود چند مورد مشابه در خانواده، بررسی و پیگیری پزشکی میتواند مفید باشد.
شما میتوانید برای دریافت مشاوره و معاینه به کلینیک فوق تخصصی دکتر مرادی مراجعه نمایید و یا از طریق لینک زیر به صورت اینترنتی نوبت رزرو کنید.
تهران، شهرک غرب، میدان صنعت، بلوار فرحزادی، بیمارستان آتیه ۲، ورودی ۴، طبقه ۱۸، واحد A8
آیا تومور مغزی قابل پیشگیری است؟
به طور کلی، نمیتوان از بروز تومور مغزی بهصورت قطعی پیشگیری کرد، زیرا در بسیاری از موارد علت دقیق ایجاد آن مشخص نیست. با این حال، رعایت برخی نکات و تغییر سبک زندگی میتواند احتمال بروز برخی عوامل مرتبط با این بیماری را کاهش دهد و به حفظ سلامت عمومی بدن کمک کند.
پرهیز از قرار گرفتن در معرض پرتو
قرار گرفتن طولانی مدت در معرض پرتوهای یونیزان، به خصوص در ناحیه سر، میتواند خطر بروز تومور مغزی را افزایش دهد. انجام تصویربرداریهای پزشکی فقط در صورت نیاز و با نظر پزشک اهمیت زیادی دارد. استفاده از تجهیزات محافظتی در محیطهای پرخطر نیز توصیه میشود.
تقویت سیستم ایمنی بدن
حفظ سلامت سیستم ایمنی به بدن کمک میکند بهتر با تغییرات غیرطبیعی سلولی مقابله کند. داشتن تغذیه متعادل، خواب کافی و فعالیت بدنی منظم میتواند در حفظ تعادل بدن مفید باشد. پرهیز از مصرف بیرویه داروها نیز اهمیت دارد.
دوری از مواد شیمیایی مضر
تماس مداوم با برخی مواد شیمیایی در محیطهای کاری یا زندگی ممکن است بر سلامت سلولها تأثیر بگذارد. استفاده از وسایل ایمنی و رعایت اصول بهداشتی در محیط کار ضروری است. کاهش تماس غیرضروری با این مواد توصیه میشود.
پیگیری منظم وضعیت سلامت
انجام معاینات پزشکی دورهای میتواند به شناسایی زودهنگام برخی مشکلات کمک کند. در صورت بروز علائم غیرعادی مانند سردردهای مداوم یا تغییرات عصبی، مراجعه به پزشک اهمیت دارد. توجه به نشانههای بدن از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری میکند.
مدیریت استرس و سبک زندگی سالم
استرس طولانی مدت میتواند تعادل بدن را بر هم بزند. ایجاد تعادل بین کار و استراحت، پرهیز از مصرف دخانیات و داشتن برنامه منظم روزانه به سلامت عمومی کمک میکند. این عوامل در کاهش فشار بر بدن اهمیت دارند.
آیا سردرد همیشه نشانه تومور مغزی است؟
خیر، سردرد همیشه نشانه تومور مغزی نیست و در بیشتر موارد به دلایل شایعتری مانند استرس، کمخوابی، میگرن یا مشکلات سینوسی ایجاد میشود. بیشتر سردردهایی که افراد تجربه میکنند هیچ ارتباطی با تومور مغزی ندارند و با استراحت یا درمانهای ساده بهبود پیدا میکنند.
با این حال، در برخی موارد نادر، سردرد میتواند یکی از علائم تومور مغزی باشد، مخصوصا زمانی که الگوی آن با سردردهای معمول تفاوت داشته باشد. سردردهای مرتبط با تومور مغزی اغلب مداوم هستند، بهتدریج شدت پیدا میکنند و ممکن است در ساعات ابتدایی صبح شدیدتر باشند یا با علائمی مانند تهوع، استفراغ، اختلال بینایی یا تشنج همراه شوند.
در صورتی که سردرد جدید، غیرعادی، شدید یا همراه با تغییرات عصبی باشد، بررسی پزشکی ضروری است. تشخیص زودهنگام به بررسی دقیق علت سردرد کمک میکند و باعث اطمینان خاطر یا شروع درمان مناسب میشود.
مراقبتهای بعد از درمان تومور مغزی
مراقبتهای بعد از درمان تومور مغزی بخش مهمی از روند بهبود و بازگشت به زندگی روزمره محسوب میشود. این مراقبتها به کاهش عوارض احتمالی درمان و حفظ وضعیت پایدار بیمار کمک میکنند. پیگیری منظم و توجه به توصیههای پزشکی در این مرحله اهمیت زیادی دارد.
- انجام ویزیتهای منظم پزشکی و پیگیری وضعیت مغز
- انجام تصویربرداریهای دورهای برای بررسی تغییرات احتمالی
- مصرف دقیق داروها طبق دستور پزشک
- استراحت کافی و تنظیم برنامه خواب منظم
- توجه به تغذیه متعادل و مصرف مایعات کافی
- پرهیز از فعالیتهای سنگین تا زمان اجازه پزشک
- انجام تمرینهای توانبخشی در صورت نیاز
- توجه به تغییرات رفتاری، حرکتی یا ذهنی
- حمایت روحی و روانی از بیمار
- مراجعه سریع به پزشک در صورت بروز علائم جدید یا غیرعادی
سخن پایانی
تومور مغزی بیماری پیچیدهای است که آگاهی، تشخیص بهموقع و پیگیری منظم در مسیر کنترل و درمان آن اهمیت زیادی دارد. شناخت علائم، روشهای تشخیص و راههای درمان به بیماران و خانوادهها کمک میکند با دیدی واقعبینانهتر با این بیماری روبهرو شوند. در نهایت، همراهی با پزشک، رعایت مراقبتهای پس از درمان و توجه به تغییرات بدن میتواند مسیر بهبود را هموارتر کرده و به حفظ آرامش و سلامت فرد کمک کند.
