مراقبت و ورزش های بعد از جراحی دیسک گردن برای بهبودی و توانبخشی

ممکن است شما پس از جراحی گردن احساس کنید که گردن‌تان ضعیف و سفت شده است در این مرحله انجام دادن برخی از تمرینات ورزشی می‌‌تواند به تقویت و افزایش انعطاف پذیری عضلات شانه و گردن کمک کند. انجام دادن این تمرینات به بهبود حرکت و عملکرد گردن و شانه کمک خواهد کرد. پیروی کردن از دستورات پزشک و انجام دادن این تمرینات سودمند نقش مهمی را در دوران بهبود شما ایفا خواهد کرد و این مسئله می‌‌تواند بر عملکرد گردن و شانه شما در آینده تاثیر بگذارد.

چه افرادی می‌‌توانند متقاضی درمان با جراحی دیسک گردن باشند؟


در موارد زیر شما می‌‌توانید متقاضی مناسبی برای انجام جراحی دیسک گردن باشید:

  • در صورتی که تست‌های تشخیصی نشان دهد که شما دچار فتق دیسک یا دیسک تحلیل رفته هستید.
  • در صورتی که دست یا بازوی شما به طرز قابل توجهی ضعیف شده است.
  • در صورتی که درد بازو بدتر از درد گردن باشد.
  • در صورتی که علایم و نشانه‌های شما با مصرف دارو یا فیزیوتراپی بهبود پیدا نکند.

در هنگام انجام جراحی دیسک گردن چه اتفاقی رخ خواهد داد؟


جراحی دیسک گردن در هفت مرحله انجام می‌‌شود و به طور کلی عمل جراحی حدود ۱ تا ۳ ساعت طول خواهد کشید و مراحل آن به شرح زیر می‌باشد:

 آماده کردن بیمار

 در این مرحله پزشک از شما می‌خواهد که به پشت روی میز جراحی دراز بکشید تا بتواند فرایند بیهوش شدن شما را انجام دهد. پس از آنکه شما به خواب رفتید و بیهوش شدید گردن شما تمی‌ز شده و برای جراحی آماده می‌شود. در صورتی که پزشک قصد داشته باشد به انجام فیوژن بپردازد و از استخوان خود شما استفاده کند باید قسمت را برای تهیه گرافت استخوان آماده شود اما در صورتی که از استخوان پیوندی استفاده شود نیازی به ایجاد برش در ران شما نخواهد بود.

 ایجاد برش در گردن

پزشک یک برش کوچک را در قسمت راست یا چپ گردن شما ایجاد می‌کند و با کنار زدن عضلات گردن و جمع کردن نای، مری و شریان‌ها یک حفره را در به درون ستون فقرات در ناحیه گردن ایجاد می‌کند. در نهایت نیز عضلاتی که از قسمت جلوی ستون فقرات محافظت می‌کنند برداشته شده و کنار زده می‌‌شوند تا پزشک بتواند به خوبی دیسک و مهره استخوانی را مشاهده کند.

 مشخص کردن دیسک آسیب دیده

جراح با استفاده از فلوئوروسکوپ که یک نوع اشعه ایکس مخصوص است یک سوزن کوچک را وارد دیسک می‌کند تا بتواند محل دقیق دیسک و مهره آسیب دیده را مشخص نماید. استخوان‌های مهره در قسمت زیر و بالای دیسک آسیب دیده به کمک دستگاه مخصوص جدا می‌شوند.

خارج کردن دیسک

پزشک لایه خارجی دیسک را برش می‌زنند و به کمک تعدادی از وسایل مخصوص جراحی حدود دو سوم از دیسک را خارج می‌نماید و سپس به کمک یک میکروسکوپ جراحی با دقت موضع مورد نظر را بررسی می‌‌کند تا بتواند بقایای دیسک را نیز خارج نماید. رباط‌هایی که در قسمت پشت مهره قرار دارند برداشته می‌شوند تا پزشک بتواند به کانال نخاعی دسترسی پیدا کرده و بقایای دیسک که به اعصاب ستون فقرات فشار وارد می‌کند را خارج کند.

رفع فشار از روی اعصاب

در این مرحله پزشک اقدام به رفع زائده‌های استخوانی که به ریشه عصب فشار وارد می‌کنند می‌نماید. پزشک به کمک دریل مخصوص جراحی اقدام به بزرگ کردن فورامن می‌‌کند که اعصاب نخاعی از آن خارج می‌شوند به این روش فورامینوتومی‌ گفته می‌‌شود که فضای بیشتری را برای اعصاب کانال نخواهی مهیا می‌کند.

آماده کردن فرآیند فیوژن گرافت استخوانی

 در این مرحله پزشک با استفاده از یک دریل جراحی با برداشتن لایه خارجی و قشری استخوان اقدام به آماده سازی فضای باز دیسک می‌کند تا قسمت داخلی استخوان که پر از عروق خونی است مشخص شود. بستر ایجاد شده به نگهداشتن مواد گرافت استخوانی کمک می‌کند:

  • تهیه گرافت استخوان از ران: در این مرحله پزشکی برش را روی پوست و عضله و استخوان ایجاد می‌‌کند سپس از چاقوی مخصوص جراحی برای برداشتن لایه سفت و سخت خارجی استخوان و بخش لایه داخلی آن استفاده می‌کند. لایه داخلی استخوان حاوی پروتئین‌های مختلف و سلول‌های رشد است. سپس گرافت استخوانی شکل داده می‌شود و درون بستر ایجاد شده و بین مهره قرار داده خواهد شد.
  • بانک استخوان یا محفظه فیوژن: در این مرحله لاشه گرافت استخوانی یا محفظه بیوپلاستیک توسط تراشه‌های استخوان که حاوی پروتئین و گرافت استخوانی است پوشیده می‌شود سپس گرافت استخوانی به فضای پوسته استخوان متصل می‌گردد.
  • جایگزین کردن دیسک مصنوعی: در این مرحله پزشک به جای گرافت استخوان یا فیوژن آن یک دیسک مصنوعی را درون فضای خالی دیسک قرار می‌دهد. در برخی از بیماران خاص استفاده از دیسک مصنوعی برای حفظ حرکات گردن بسیار سودمند است.

 اگر پزشک شما تصمیم گرفته است که از دیسک مصنوعی استفاده نماید باید با شرکت بیمه خود تماس بگیرید زیرا همه شرکت‌های بیمه هزینه مربوط به دیسک مصنوعی را قبول نمی‌کنند و شما با هزینه زیادی مواجه خواهید شد.

 بخیه زدن برش و خارج کردن وسایل مخصوص جراحی

در این مرحله پزشک اقدام به بخیه زدن عضلات و پوست خواهد کرد و چسب مخصوص پانسمان را روی محل بخیه‌ها قرار می‌دهد.

 مراقبت‌های بعد از جراحی دیسک گردن شامل چه مواردی است؟


توجه به نکات زیر نقش مهمی را در بهبودی هرچه سریعتر بعد از جراحی دیسک گردن را می‌کند:

توصیه‌های عمومی پس از جراحی دیسک گردن

 باید پس از عمل جراحی از گردن خود به خوبی مراقبت کنید تا ریسک بروز عوارض پس از جراحی به حداقل برسد و میزان موفقیت جراحی افزایش پیدا کند. ایجاد تعادل بین دوران استراحت و عدم فعالیت و شروع مجدد فعالیت جسمانی اهمیت بسیار زیادی دارد. نداشتن فعالیت جسمانی همانند فعالیت بیش از حد برای شما خطرناک خواهد بود.

 دراز کشیدن

پزشک به شما توصیه می‌‌کند که پس از جراحی به خوبی از گردن خود محافظت کنید به همین دلیل بهتر است از یک بالش یا دو عدد بالش نرم استفاده نمایید. شما می‌توانید در رختخواب به راحتی حرکت کنید و به پهلو بچرخید این کار به شما برای تسهیل بلند شدن و خوابیدن کمک خواهد کرد اما به خاطر داشته باشید که باید تا حد امکان از میزان فشاری که در هنگام دراز کشیدن و بلند شدن به گردن شما وارد می‌شود بکاهید. برای بلند شدن از تخت بهتر است به پهلو چرخید و پای خود را از لبه تخت آویزان کرده و سپس دست‌های خود را به سمت بالا هدایت کنید و قبل از بلند شدن کامل کمی روی تخت بنشینید.

نشستن

بهتر است پس از جراحی دیسک گردن به صورت صاف روی صندلی بنشینید و به کمک محافظ سر، از گردن خود مراقبت کنید. همواره به خاطر داشته باشید که باید در وضعیت مناسب قرار بگیرید، باید از نشستن یا ایستادن به مدت طولانی خودداری کرده زیرا این وضعیت می‌‌تواند باعث سفت شدن گردن و تغییر حالت بدن شود. از نشستن روی صندلی بسیار نرم خودداری کنید زیرا در این حالت بدن شما جمع خواهد شد و چانه شما به سمت قفسه سینه هدایت می‌‌شود و فشار بیشتری را به گردن وارد می‌کند. بهتر است یک حوله را لوله کرده و آن را در گودی قسمت پایین کمر خود قرار دهید تا از کمر شما مراقبت کند و بدن شما در حالت مناسبی قرار بگیرد.

 راه رفتن

معمولا تا چند روز پس از جراحی گردن تکان دادن آن باعث بروز درد زیادی خواهد شد که در ابتدا شدت درد بسیار زیاد است اما به تدریج بهبود پیدا می‌‌کند. در این دوران باید سعی کنید قدم‌های کوچک بردارید تا از سفت شدن بیش از حد عضلات جلوگیری شود. پس از آنکه از بیمارستان مرخص شدید سعی کنید مسافتی که در طول روز راه می‌روید را افزایش دهید و همیشه حالت مناسب بدن خود را برای راه رفتن حفظ نمایید.

 رعایت بهداشت فردی

دوش گرفتن در روزهای اول پس از جراحی به ویژه شستن موها بسیار سودمند است اما باید کاملا احتیاط کنید که از خم شدن سر به مدت طولانی به سمت جلو خودداری نمایید. اگر در این خصوص نگران هستید بهتر از قبل از مرخص شدن از بیمارستان با متخصص کاردرمانی مشورت نمایید. در روزهای اول پس از جراحی بهتر است محل زخم در هنگام دوش گرفتن خشک باشد و از خیس شدن گردن جلوگیری گردد. شما می‌‌توانید از پرستار خود در خصوص این مسئله سوال بپرسید و اطلاعات لازم را به دست بیاورید.

کنترل درد

پس از جراحی گردن احتمال بروز درد و ناراحتی در دوران بهبود وجود دارد به همین دلیل بهتر است برای کاهش درد با پزشک خود مشورت کنید تا داروی مسکن مناسبی را برای شما تجویز کند تا بتوانید به انجام فعالیت‌های روزمره خود بپردازید.

رانندگی کردن

همیشه اطمینان حاصل کنید که در هنگام رانندگی کردن بدن شما در حالت مناسبی قرار دارد. از رانندگی کردن در مسافت‌های طولانی خودداری کنید مگر آن که در فواصل زمانی منظم توقف کرده و کمی استراحت نمایید و در این دوران از ماشین خود پیاده شوید کمی در اطراف قدم بزنید و به انجام تمرینات کششی بپردازید.

برداشتن اجسام سنگین

از برداشتن اجسام سنگین و نگه داشتن آنها با دست خود در حالی که فاصله دست و بدن شما زیاد است خودداری کنید. همیشه از یک روش صحیح برای برداشتن اشیا استفاده نمایید و به جای آن که از ناحیه کمر خم شوید سعی کنید از قسمت زانو خم شده و شی مورد نظر خود را بردارید. از خم شدن، چرخیدن یا حرکات عقب و جلو خودداری نمایید.

استفاده از بریس

امروزه به لطف پیشرفت‌هایی که در عرصه فناوری و طراحی سیستم‌های آموزشی ایجاد شده است نیاز به ثابت کردن بیش از حد گردن کاهش پیدا کرده است. معمولا پس از جراحی پزشک به شما یک عدد بریس گردن می‌دهد که باید از آن استفاده نمایید اما باید در هنگام خواب و برای دوش گرفتن آن را از گردن خود باز کنید. بریس نرم فقط با هدف ایجاد راحتی بیشتر تجویز می‌‌شود و باید شما حدود یک هفته از آن استفاده کنید. بریس سفت محافظت بیشتری از گردن به عمل می‌آورد و معمولا باید حدود ۴ تا ۱۲ هفته از آن استفاده نمایید. گاهی اوقات شرایط بیمار به نحوی است که باید به مدت طولانی گردن او ثابت و بدون حرکت بماند که در این حالت استفاده از این نوع بریس ضروری خواهد بود.

 ورزش کردن


در این بخش به معرفی تمرینات می‌‌پردازیم که شما باید پس از جراحی گردن انجام دهید اما به خاطر داشته باشید که زمانی به انجام این تمرینات بپردازید که پزشک به شما اجازه داده است و از ایمن بودن و بی ضرر بودن آنها برای شما اطمینان حاصل کرده و شما به اندازه کافی بهبود پیدا کرده‌اید. حداقل روزی دو بار و به مدت سه ماه به انجام این تمرینات بپردازید. در صورتی که توانستید قبل از ماه سوم، شانه خود را تکان دهید و حرکات گردن خود را به صورت کامل انجام دهید با پزشک خود در خصوص عدم انجام این تمرینات ورزشی مشورت کنید اما در صورتی که پس از ماه سوم هنوز قادر به تکان دادن شانه و گردن خود نیستید بهتر از هر چه زودتر با پزشک خود مشورت نمایید.

چند نکته مهم در خصوص ورزش کردن

انجام دادن تمرینات ورزشی پس از جراحی گردن می‌‌تواند به بهبود هرچه بهتر آن کمک کند. در صورتی که قصد دارید به انجام تمرینات ورزشی بپردازید نکات مهم زیر را حتما رعایت کنید:

  • به طور طبیعی نفس بکشید و از از حبس کردن نفس خود در حین ورزش کردن خودداری کنید.
  • تمرینات ورزشی را به آرامی و آهستگی انجام دهید و از انجام دادن حرکات سریع خودداری نمایید.
  • می‌توانید حرکات خود را در آینه بررسی کنید تا اطمینان حاصل کنید که در وضعیت مناسبی قرار دارید.
  • از انجام دادن هر گونه تمرینی که باعث بروز درد، تهوع، سرگیجه، تورم یا ناراحتی می‌‌شود خودداری کنید و فورا با پزشک خود تماس بگیرید.

حرکات کششی گردن

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • به آرامی سر خود را بچرخانید به نحوی که سر شما به سمت راست متمایل شود.
  • دست خود را روی گونه و فک چپ قرار داده و کمی‌ این ناحیه را فشار دهید تا کشش عمیق این قسمت را احساس نمایید.
  • سر خود را به عقب بچرخانید و به سمت چپ و پایین نگاه کنید.
  • دست چپ خود را روی سر خود قرار دهید و به آرامی آن را فشار دهید.
  • ده بار به انجام این تمرین ورزشی بپردازید سپس این حرکت را ۱۰ بار با سمت مخالف خود انجام دهید.

فشار دادن چانه

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • روی یک صندلی بنشینید یا آنکه سرپا بایستید و پشت سر و کمر خود را به دیوار تکیه دهید تا در موقعیت مناسبی قرار بگیرید.
  • چانه خود را فشار دهید و سعی کنید قسمت پشت گردن‌تان را به دیوار یا پشتی صندلی تکیه دهید.
  • به نقطه شروع برگردید.
  • ۱۰ بار این تمرین را تکرار کنید.

کشش گردن به طرفین

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • روی یک صندلی بنشینید یا آنکه سرپا بایستید و بازوی راست خود را به سمت پایین هدایت کنید.
  • دست چپ خود را روی سرتان قرار دهید.
  • به آرامی سر خود را به سمت چپ بکشید تا عضلات سمت راست گردن شما کشیده شود.
  • حدود ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید سپس به نقطه شروع برگردید.
  • ۵ بار این تمرین را انجام دهید.
  • این حرکت را با سمت مخالف گردن خود انجام دهید.

بالا انداختن شانه

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • شانه‌های خود را به سمت بالا و تا نزدیک گوش بالا ببرید.
  • آنها را پایین بیاورید.
  • ده بار به تکرار این تمرین بپردازید.

حرکات چرخشی بازو

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • روی یک صندلی بنشینید یا سرپا بایستید و بازوهای خود را در دو طرف بدن قرار دهید به نحوی که کف دست‌های شما به سمت جلو قرار داشته باشد و انگشت اشاره شما رو به سقف باشد.
  • بازوهای خود را به طرف بالا هدایت کنید و آنها را به سمت عقب بچرخانید.
  • به نقطه شروع برگردید.
  • ۱۰ بار این تمرین را تکرار کنید.

منقبض کردن شانه و بازو

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • روی یک صندلی بنشینید یا آنکه سرپا بایستید و بازوهای خود را مقابل بدن‌تان قرار دهید به نحوی که انگشت شست شما به سمت بالا قرار داشته باشد.
  • بازوهای خود را به سمت بیرون حرکت دهید و در همین حالت سعی کنید که کتف خود را به هم فشار دهید.
  • به نقطه شروع برگردید.
  • ده بار انجام این تمرین بپردازید.

کشش قفسه سینه با استفاده از چهارچوب در

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • در آستانه در قرار بگیرید.
  • دست و ساعد خود را تا سطح شانه بالا بیاورید و در دو طرف چهارچوب در قرار دهید.
  • به آرامی به سمت جلو خم شوید تا بتوانید کشش خفیف قفسه سینه و کشش قسمت جلوی شانه خود را احساس کنید. در هنگام انجام این تمرین کمر خود را صاف نگه دارید تا شانه و گردن شما کاملا در حالت مناسب قرار بگیرد.
  • حدود ۳۰ ثانیه در این حالت بمانید.
  • به نقطه شروع برگردید.
  • ۵ بار به تکرار این تمرین بپردازید.

تنفس شکمی‌

برای انجام این تمرین باید به صورت زیر عمل کنید:

  • به پشت روی زمین دراز بکشید یا آن‌که روی صندلی بنشینید.
  • یک یا هر دو دست خود را طبق تصویر روی شکم خود قرار دهید.
  • به آرامی از طریق بینی خود نفس عمیق بکشید. شکم خود را به سمت بیرون هدایت کنید اما به خاطر داشته باشید که باید قسمت فوقانی قفسه سینه شما ثابت و بدون حرکت بماند.
  • از طریق دهان به آرامی نفس خود را بیرون بدهید. در هنگام بیرون دادن بازدم به آرامی و آهستگی شکم خود را به سمت ستون فقرات بکشید.
  • ده بار به انجام این تمرین بپردازید.