جراحی دیسک گردن

عمل دیسک گردن: چه زمانی لازم است و چه مزایایی دارد؟

درد گردن و گزگز دست‌ها گاهی فقط یک خستگی ساده نیست؛ ممکن است نشانه فشار دیسک‌های گردن روی عصب‌ها باشد. وقتی درمان‌های دارویی و فیزیوتراپی جواب نمی‌دهند و ضعف یا بی‌حسی پیش می‌رود، جراحی دیسک گردن می‌تواند راه نجات باشد. در این عمل، جراح با برداشتن بخش آسیب‌ دیده دیسک و آزاد کردن عصب، درد را کم می‌کند و حرکت را برمی‌گرداند. هدف جراحی حفظ کارکرد اعصاب و جلوگیری از آسیب دائمی است. اما نکته مهم اینجاست: از کجا بفهمیم زمان جراحی رسیده و کدام تکنیک برای نوع دیسک شما کم‌خطرتر و پربازده‌تر است؟ ادامه مقاله را بخوانید تا با معیارهای دقیق تصمیم‌گیری و روش‌های اصلی جراحی آشنا شوید.

جراحی دیسک گردن؛ درمان دیسک گردن با جراحی

عمل دیسک گردن چیست؟

عمل دیسک گردن یک روش جراحی برای درمان بیرون‌ زدگی یا تخریب دیسک‌های بین مهره‌ای گردن است؛ زمانی انجام می‌شود که درد شدید، بی‌حسی، گزگز یا ضعف دست و بازو با درمان‌های غیر جراحی بهبود پیدا نکند. در این جراحی، جراح بخش آسیب‌ دیده دیسک را که روی عصب یا نخاع فشار می‌آورد خارج می‌کند و سپس فضای بین مهره‌ها را با پیوند استخوان یا دیسک مصنوعی جایگزین می‌کند تا ستون فقرات دوباره پایدار شود. هدف اصلی عمل، کاهش درد، جلوگیری از آسیب عصبی و بازگرداندن عملکرد طبیعی گردن و دست‌ها است.

توضیحات جراح دیسک گردن درباره جراحی دیسک گردن

00:47
truncate dir-rtl

جراحی دیسک گردن

مزایای عمل دیسک گردن

این جراحی با برداشتن فشار از روی ریشه‌های عصبی یا نخاع، به کاهش درد و بازگشت توان حرکتی کمک می‌کند. بسیاری از بیماران پس از عمل، بهبود قابل‌ توجه در زندگی و عملکرد شغلی و بدنی خود را تجربه می‌کنند.

  • کاهش سریع درد گردن و دردهای تیرکشنده دست
  • برطرف شدن بی‌حسی، گزگز و ضعف عضلانی
  • جلوگیری از پیشرفت آسیب عصبی
  • افزایش دامنه حرکتی گردن
  • بهبود عملکرد دست و بازو
  • بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره و کار
  • کاهش نیاز به داروهای مسکن قوی
  • اصلاح فشار روی نخاع در موارد تنگی کانال
  • جلوگیری از بدتر شدن مشکلاتی مانند اختلال در تعادل یا ضعف شدید
  • پایداری بیشتر ستون فقرات در صورت فیوژن
  • حفظ حرکت طبیعی مهره‌ها در صورت استفاده از دیسک مصنوعی
  • بهبود کیفیت خواب و کاهش سردردهای مرتبط با دیسک گردن

برای دریافت مشاوره تخصصی و برنامه درمانی شخصی، فرم را تکمیل کنید.

انواع جراحی دیسک گردن

جراحی دیسک گردن بسته به محل و شدت آسیب دیسک و وضعیت بیمار می‌تواند به روش‌های مختلف انجام شود. انتخاب روش مناسب توسط جراح براساس معاینه، تصاویر رادیولوژی و نیاز به حفظ حرکت مهره‌ها تعیین می‌شود. عمل جراحی دیسک گردن انواع مختلفی دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

  • جراحی دیسک گردن از جلو
  • جراحی دیسک گردن از پشت
  • جراحی دیسک گردن همزمان یا 360 درجه
  • جراحی دیسک گردن با لیزر
  • تعویض دیسک گردن
  • لامینوپلاستی دهانه گردن خلفی
  • لامینکتومی دهانه گردن و فیوژن
نوع جراحیتوضیح کوتاهمزایامعایب / ریسک‌ها
جراحی دیسک قدامی گردن (ACDF)برداشتن دیسک از جلو و ثابت‌سازی مهره‌ها با پیچ و پلاککاهش درد شدید، جلوگیری از آسیب عصبی، تثبیت ستون فقراتکاهش کمی دامنه حرکتی گردن، نیاز به فیوژن، دوره نقاهت چند هفته‌ای
دیسککتومی بدون فیوژنبرداشتن بخش بیرون‌ زده دیسک با حداقل برشکمتر تهاجمی، حفظ حرکت طبیعی مهره‌ها، بهبود سریع‌تراحتمال بازگشت دیسک یا بیرون‌ زدگی مجدد
جراحی دیسک مصنوعی جایگزینی دیسک آسیب‌دیده با دیسک مصنوعیحفظ حرکت طبیعی گردن، کاهش فشار روی مهره‌های مجاورنیاز به جراح متخصص، هزینه بالاتر، ریسک جا به جایی دیسک مصنوعی
جراحی کم تهاجمی استفاده از ابزارهای کوچک و دوربین برای برداشتن دیسکآسیب کمتر به بافت، درد بعد از عمل کمتر، دوران نقاهت کوتاهمحدودیت در دیسک‌های بزرگ یا پیچیده، نیاز به تجهیزات پیشرفته
جراحی خلفی گردنبرداشتن فشار از پشت گردن روی ریشه عصبیحفظ حرکت مهره‌ها، کاهش درد عصبی بدون فیوژنمحدودیت دسترسی به برخی دیسک‌ها، خطر آسیب به عضلات پشت گردن

عمل دیسک گردن در چه مواقعی لازم است؟

جراحی دیسک گردن زمانی لازم است که فشار روی عصب یا نخاع به حدی برسد که دیگر با درمان‌های غیر جراحی قابل کنترل نباشد. بیمار مدت‌ها درد، بی‌حسی یا ضعف را تجربه کرده و این علائم در کار و زندگی او اختلال ایجاد کرده‌اند. همچنین زمانی که خطر آسیب دائمی عصبی وجود داشته باشد، جراحی بهترین و مطمئن‌ترین راه محسوب می‌شود. مواردی که عمل دیسک گردن لازم می‌شود عبارتند از:

  • درد شدید و مداوم گردن یا درد تیر کشنده به دست که بیش از ۶ تا ۱۲ هفته با درمان‌های غیر جراحی بهبود پیدا نکرده
  • بی‌حسی، گزگز یا ضعف پیشرونده در دست، بازو یا انگشتان
  • فشار قابل‌ توجه روی نخاع (میلوپاتی) همراه با علائمی مثل اختلال در تعادل، بی‌ثباتی راه رفتن یا ضعف شدید
  • کاهش قدرت دست و افت عملکردی در انجام کارهای روزمره
  • دردهایی که شب‌ها شدت می‌گیرند و کیفیت خواب را به‌ شدت مختل می‌کنند
  • تنگی شدید کانال نخاعی یا وجود خارهای استخوانی که فضای عصبی را تنگ کرده‌اند
  • دیسک پاره‌ شده یا بیرون‌ زده‌ای که باعث اختلال در کنترل دست یا بازو شده باشد
  • موارد اورژانسی نادر مثل بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع به‌ دلیل فشار شدید روی نخاع

رضایت یکی از بیماران از عمل دیسک گردن توسط دکتر مهران مرادی

02:02
truncate dir-rtl

رضایت از جراحی دیسک گردن

چه کسانی باید جراحی دیسک گردن انجام دهند؟

جراحی دیسک گردن برای همه لازم نیست؛ اما یک گروه از بیماران بر اساس شدت علائم و میزان آسیب عصبی، بهترین کاندید برای عمل محسوب می‌شوند. این افراد پس از دوره‌ای از درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، دارو یا تزریق، همچنان درد و محدودیت جدی دارند یا علائم عصبی آنها رو به پیشرفت است. هدف از جراحی، جلوگیری از آسیب دائمی عصب و بازگرداندن عملکرد طبیعی گردن و دست‌هاست.

  • افرادی که بیش از ۶ تا ۱۲ هفته درمان غیرجراحی داشته‌اند اما درد شدید همچنان باقی است
  • بیمارانی که درد گردن به دست تیر می‌کشد و با بی‌حسی، گزگز یا ضعف همراه است
  • کسانی که قدرت دست و بازویشان به مرور کم می‌شود
  • افرادی که دچار فشار روی نخاع (میلوپاتی) شده‌اند و علائمی مانند اختلال تعادل یا ضعف شدید دارند
  • کسانی که دچار بیرون‌ زدگی یا پارگی قابل‌ توجه دیسک در ام‌ آر‌ آی هستند
  • بیمارانی که درد به حدی است که خواب، کار و فعالیت‌های روزانه را مختل کرده
  • افرادی که تنگی شدید کانال نخاعی دارند و خطر آسیب عصبی در آنها بالاست
  • کسانی که دچار بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع ناشی از فشار شدید عصبی شده‌اند (اورژانسی و نیاز به عمل سریع)

عمل دیسک گردن برای چه افرادی مناسب نیست؟

عمل دیسک گردن برای همه بیماران گزینه مناسبی نیست و در برخی شرایط، جراحی می‌تواند بی‌فایده یا حتی خطرناک باشد. افرادی که درد آنها با روش‌های ساده‌تر قابل کنترل است، یا کسانی که مشکلات زمینه‌ای شدید دارند، بهتر است تحت عمل قرار نگیرند. تصمیم نهایی همیشه بر اساس معاینه، ام‌آر‌آی و نظر جراح ستون فقرات گرفته می‌شود. عمل دیسک گردن برای چه افرادی که دارای شرایط زیر باشند:

  • افرادی که علائم خفیف دارند و با استراحت، دارو یا فیزیوتراپی بهبود پیدا می‌کنند
  • کسانی که بیرون‌ زدگی دیسک دارند اما هیچ نشانه عصبی (بی‌حسی، ضعف، اختلال تعادل) ندارند
  • بیمارانی که درد آنها نوسانی و قابل‌کنترل است و عملکرد روزمره را مختل نمی‌کند
  • افرادی با بیماری‌های کنترل‌ نشده مثل دیابت شدید، نارسایی قلبی یا مشکلات ریوی که ریسک بیهوشی را بالا می‌برد
  • کسانی که عفونت فعال در بدن دارند (تا زمان درمان کامل باید جراحی به تعویق بیفتد)
  • افراد مبتلا به پوکی استخوان شدید که امکان ثابت‌ سازی مهره‌ها در آنها کمتر است
  • بیمارانی که دلیل دردشان «عضلانی» است و ارتباطی با دیسک یا فشار عصبی ندارد
  • کسانی که انتظار غیرواقع‌ بینانه دارند و تصور می‌کنند جراحی تمام دردهای قدیمی و مزمن آنها را صددرصد برطرف می‌کند

دکتر مهران مرادی، فوق تخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات، تجربه گسترده‌ای در درمان دیسک گردن، ستون فقرات و جراحی کم تهاجمی دارند. ایشان با بهره‌گیری از روش‌های نوین مانند نوروآندوسکوپی و لیزر دیسک، به کاهش درد و بازگرداندن عملکرد طبیعی بیماران کمک می‌کنند.

دکتر مرادی در سال ۱۳۹۴ از دانشگاه علوم پزشکی تهران فارغ‌التحصیل شدند و در سال ۲۰۲۰ دوره پیشرفته جراحی ستون فقرات، شامل اصلاح دفورمیتی‌ها و تکنیک‌های کم تهاجمی، را در دانشگاه ناتینگهام انگلستان گذرانده‌اند. ایشان از سال ۲۰۱۱ عضو انجمن بین‌المللی جراحان ستون فقرات هستند و با تجربه و مهارت خود در جراحی دیسک گردن، گزینه‌ای مطمئن برای بیماران به شمار می‌روند.

دکتر مهران مرادی

آمادگی‌های لازم قبل از جراحی دیسک گردن

آمادگی‌های لازم برای جراحی دیسک گردن مشابه سایر عمل‌های جراحی است و تأثیر زیادی بر نتیجه جراحی دارد. بعضی از این اقدامات ممکن است سخت و پیچیده و برخی دیگر ساده باشند. در اینجا به شرح اقدامات مجاز و غیرمجاز در زمان‌های مختلف قبل از عمل پرداخته‌ایم.

حدود یک تا دو هفته قبل از جراحی

 در این مدت، پزشک ممکن است دستوراتی به شما بدهد که رعایت آن‌ها برای بهبودی سریع‌تر و موفقیت‌آمیز عمل ضروری است. این دستورالعمل‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • انجام آزمایش‌های ضروری مانند آزمایش خون، اشعه ایکس یا الکتروکاردیوگرام.
  • تکمیل فرم رضایت‌ نامه و ارائه تاریخچه پزشکی شما.
  • اطلاع‌ رسانی به پزشک در خصوص هرگونه بیماری زمینه‌ای و داروهایی که مصرف می‌کنید.
  • ترک سیگار (ترجیحا از 6 ماه قبل از عمل)، زیرا مصرف سیگار تاثیر منفی زیادی بر روند بهبودی دارد.
  • اجتناب از مصرف مشروبات الکلی.
  • عدم مصرف داروهای رقیق‌ کننده خون مانند ایبوپروفن و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند وارفارین حداقل یک هفته قبل از جراحی دیسک گردن.

در روز جراحی دیسک گردن

 در روز عمل، پزشک دستورالعمل‌هایی خاص به شما می‌دهد که باید آن‌ها را رعایت کنید. برخی از این موارد عبارتند از:

  • حداقل 8 ساعت قبل از جراحی ناشتا باشید (هیچ غذایی یا نوشیدنی مصرف نکنید).
  • به دلیل محدودیت‌هایی که بعد از عمل برای استحمام وجود خواهد داشت، بهتر است پیش از جراحی دوش بگیرید.
  • هیچ‌گونه طلا یا جواهرات همراه خود به بیمارستان نبرید.
  • سعی کنید کمی زودتر از زمان تعیین‌ شده به بیمارستان بروید تا روند پذیرش سریع‌تر انجام شود.
  • در صورتی که دارویی خاص مصرف می‌کنید، حتما پزشک خود را از آن مطلع سازید.

این اقدامات می‌توانند تاثیر زیادی در موفقیت جراحی و بهبودی شما داشته باشند و رعایت آن‌ها ضروری است.

جراحی دیسک گردن از جلو

عمل دیسک گردن از جلو یک روش جراحی است که از ناحیه جلویی گردن انجام می‌شود و زمانی کاربرد دارد که دیسک فشار زیادی بر ریشه عصبی یا نخاع وارد کرده باشد. در این روش، جراح با ایجاد برش کوچک، به ستون فقرات دسترسی پیدا می‌کند و با استفاده از ابزارهای دقیق و میکروسکوپ، دیسک آسیب‌دیده و اجزای اضافی که باعث فشار می‌شوند را خارج می‌کند. در برخی موارد، فضای خالی دیسک با دیسک مصنوعی پر می‌شود.

پس از جراحی، درد ناشی از فشار دیسک به‌ طور قابل توجهی کاهش می‌یابد و عملکرد گردن و دست‌ها بهبود پیدا می‌کند. این جراحی معمولاً نیاز به بستری کوتاه دارد و بیمار پس از یک روز می‌تواند فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرد، اگرچه ممکن است چند روز اولیه مقداری درد خفیف باقی بماند.

جراحی دیسک گردن از پشت

جراحی دیسک گردن از پشت یکی دیگر از روش‌های جراحی دیسک گردن است که برای بیمارانی که علاوه بر مشکلات دیسک گردن، به تنگی کانال سرویکال یا بیماری OPLL مبتلا هستند، استفاده می‌شود.

در این روش، ابتدا بیمار به حالت خوابیده روی شکم قرار می‌گیرد و پس از بیهوشی، یک برش ۱۰ سانتی‌ متری در قسمت پشتی گردن ایجاد می‌شود. در مرحله بعد، عضلات، مهره‌ها و استخوان‌هایی که به نخاع و ریشه‌های عصبی فشار وارد می‌کنند به طور کامل برداشته می‌شوند تا نخاع کاملاً آزاد شود و فشار از روی آن برداشته شود. سپس مایع غضروفی که به بیرون نشت کرده است جمع‌ آوری شده و در صورت نیاز، قطعه دیسک پاره شده که باعث فشار بر روی نخاع می‌شود نیز برداشته می‌شود. در چنین شرایطی، از دیسک‌های مصنوعی به جای دیسک پاره شده استفاده می‌شود.

در برخی موارد و با توجه به شرایط بیمار، برای کاهش فشار بر روی نخاع و بهبود کامل عارضه، از روش‌هایی مانند فیوژن، کارگزاری پیچ و مهره، یا پیوند زدن استخوان در پشت مهره گردن استفاده می‌شود. پس از جراحی، بیمار به مدت یک تا دو روز در بیمارستان بستری می‌شود تا وضعیت او بررسی گردد و پس از این مدت می‌تواند به کارهای روزمره خود بپردازد. این روش برای افرادی که به تنگی کانال نخاعی مبتلا هستند بسیار مناسب است.

جراحی دیسک گردن از پشت

جراحی دیسک گردن همزمان یا 360 درجه

یک نوع دیگر از روش جراحی دیسک گردن وجود دارد که در شرایط بسیار حاد و اضطراری به کار می‌رود. در این روش، جراحی به طور همزمان از قسمت پشت و جلوی گردن انجام می‌شود، و به همین دلیل به آن جراحی ۳۶۰ درجه می‌گویند.

 این روش برای بیمارانی که به تنگی شدید دیسک گردن مبتلا هستند و دیسک‌های گردنی فشار زیادی به نخاع وارد می‌کنند، استفاده می‌شود. در این موارد، فشار وارده بر نخاع و ریشه‌های عصبی بسیار زیاد است و شرایط بسیار خطرناکی ایجاد می‌کند.

بنابراین، جراح تصمیم می‌گیرد که علاوه بر انجام جراحی از پشت گردن، از جلو نیز دیسک‌ها را تخلیه کند. دوره نقاهت و بستری بیمار پس از این نوع جراحی یک تا دو روز است و پس از آن بیمار می‌تواند با تایید پزشک مرخص شود.

جراحی دیسک گردن با لیزر

یکی از روش‌های موثر درمان دیسک گردن، جراحی دیسک گردن با لیزر است. در این روش، پس از بررسی دیسک با رادیولوژی، یک سوزن نازک وارد دیسک شده و فیبر نوری لیزر انرژی خود را مستقیما به دیسک پاره شده می‌رساند. این انرژی باعث تبخیر بخش‌هایی از مایع دیسک، کاهش التهاب و درد و آزادسازی ریشه‌های عصبی می‌شود و به ترمیم دیسک کمک می‌کند.

جراحی با لیزر نسبت به روش‌های قدامی و خلفی کمتر تهاجمی است و تنها نیاز به یک برش کوچک دارد. با تبخیر قسمت داخلی دیسک و بازگشت مایع به آن، دیسک به شکل طبیعی خود بازمی‌گردد و نیازی به دیسک مصنوعی نیست.

بیشتر بخوانید: علت دیسک گردن چیست؟

مراحل جراحی دیسک گردن با لیزر

ابتدا بیمار در موقعیت مناسب برای جراحی قرار می‌گیرد و ناحیه مورد نظر با داروهای بی‌حسی بی‌حس و ضدعفونی می‌شود تا عمل با کمترین درد و خطر عفونت انجام شود. سپس با استفاده از فلوروسکوپ، ناحیه آسیب‌دیده دیسک به‌طور دقیق شناسایی می‌شود.

پس از تعیین محل دقیق، یک سوزن کوچک وارد دیسک شده و با استفاده از انرژی لیزر، بافت آسیب‌دیده تبخیر می‌شود بدون اینکه به بافت‌های سالم اطراف آسیب برسد. تمامی مراحل تحت نظارت تصویربرداری زنده انجام می‌شود تا جراح بتواند عمل را با دقت بالا و حداقل عوارض پیش ببرد و زمان بهبودی بیمار کوتاه‌تر شود.

مزایا و معایب لیزر دیسک گردن

دیسکتومی و فیوژن سرویکس قدامی (ACDF)

دیسککتومی و فیوژن سرویکس (ACDF) شامل برداشتن دیسک آسیب دیده برای از بین بردن فشردگی نخاع یا ریشه عصب و کاهش درد مربوطه، ضعف بازو، بی‌حسی و سوزن سوزن شدن است.

این جراحی از طریق یک برش کوچک در جلوی گردن انجام می‌شود. دیسک بین دو استخوان مهره‌ای برداشته می‌شود، و هرنی دیسک یا خار استخوانی که باعث ایجاد نخاع یا فشردگی ریشه عصب می‌شود نیز برداشته می‌شود. جراحی فیوژن همزمان با عمل دیسکتومی به منظور تثبیت بخش گردن رحم انجام می‌شود. همجوشی شامل قرار دادن پیوند استخوان ویا ایمپلنت‌ها در محل اولیه دیسک به منظور ایجاد ثبات در ناحیه است. بیشتر عملیات دیسکتومی و فیوژن سرویکس قدامی را می‌توان به صورت سرپایی انجام داد و بیماران در همان روز یا پس از یک شب اقامت در بیمارستان به خانه بازگشتند.

مزایای عملیات ACDF عبارتند از:

  • دسترسی مستقیم به دیسک و نخاع: روش قدامی امکان مشاهده مستقیم دیسک‌های گردنی را فراهم می‌کند که در ایجاد نخاع یا فشرده سازی عصب و علائم دخیل هستند. برداشتن دیسک باعث از بین رفتن مستقیم عصب آسیب دیده یا نخاع می‌شود.
  • درد کمتر بعد از عمل. بیماران از این روش کمتر از عمل جراحی خلفی درد برش دارند.

تعویض دیسک گردن

جایگزینی دیسک گردن جایگزینی برای دیسکتومی و فیوژن سرویکس قدامی در بیماران منتخب است. هدف از تعویض دیسک گردن، برداشتن نخاع یا فشردگی ریشه عصب با حفظ حرکت گردن است. دیسک‌های مصنوعی با هدف تقلید از فرم و عملکرد دیسک طبیعی ستون فقرات طراحی شده‌اند. این عمل برای بیماران جوان‌تر بدون آرتروز گردن انجام می‌شود که دارای فتق دیسک گردن هستند که باعث درد شدید گردن ویا بازو می‌شود که به گزینه‌های درمانی غیر جراحی پاسخ نمی‌دهد.

مهم‌ترین مزیت جایگزینی دیسک گردن حفظ حرکت طبیعی گردن است. این امر به نوبه خود تقاضای اضافی دیسک‌های دیگر در ستون فقرات گردنی را حذف می‌کند و اعتقاد بر این است که احتمال خرابی دیسک در آینده در سایر دیسک‌های سالم را کاهش می‌دهد. همچنین تعویض دیسک گردن مشکلات احتمالی مرتبط با نیاز به پیوند استخوان برای فیوژن ستون فقرات را از بین می‌برد و باعث حرکت زودهنگام گردن بعد از عمل می‌شود.

لازم به یادآوری است که تعویض دیسک یک روش حفظ حرکت است و نه یک روش ایجاد حرکت. این بدان معناست که دیسک مفصلی که قبل از تعویض دیسک حرکت نکرده است، احتمالا بعد از تعویض دیسک حرکت نمی‌کند. در حقیقت، برای بیماران مبتلا به آرتریت شدید گردن و گردن درد علاوه بر درد بازو، دیسککتومی قدامی گردن و فیوژن احتمالا گزینه جراحی مناسب‌تری است.

بیشتر تعویض دیسک گردن را می‌توان به صورت سرپایی انجام داد و بیماران در همان روز یا پس از یک شب اقامت در بیمارستان به خانه بازگشتند.

لامینوپلاستی دهانه گردن خلفی

لامینوپلاستی یک عمل جراحی است که باعث بزرگ شدن کانال نخاعی می‌شود. برای بیماران مبتلا به فشرده سازی شدید نخاع در سطوح مختلف که دارای تراز طبیعی گردن و کم‌ترین درد گردن نیز هستند، لامینوپلاستی یک تکنیک حرکتی را برای رفع فشار فک نخاعی ارائه می‌دهد. شبیه به ستون فقرات کمری، یک “سقف” سفت و محکم بر روی کانال نخاعی ایجاد می‌کند. در حین لامینوپلاستی، یک لولا در یک طرف ورقه ایجاد می‌شود و طرف دیگر با کمک یک صفحه فلزی کوچک باز می‌شود. این امر بدون نیاز به همجوشی فضای بیشتری را برای نخاع ایجاد می‌کند. اکثر بیماران متوجه تسکین فوری درد بازو و بهبود بی‌حسی دست می‌شوند. قبل از رفتن به خانه یک یا دو شب اقامت در بیمارستان لازم است. کار بر روی تقویت ماهیچه‌های پشت گردن پس از عمل لامینوپلاستی بسیار مهم است و به محض تحمل، تقویت اکستنسور دهانه رحم ایزومتریک آغاز می‌شود.

فورامینوتومی خلفی گردن

فورامینوتومی خلفی گردن یک روش کم تهاجمی است که شامل برداشتن خارهای استخوانی یا فتق دیسک از گذرگاه ریشه عصبی از طریق سوراخ است. این روش تحت بیهوشی عمومی و از طریق یک برش تقریباً 1 اینچی در پشت گردن انجام می‌شود. از ابزارهای دقیق برای برداشتن مقدار کمی از استخوان که به عنوان دیواره بیرونی حفره است، استفاده می‌شود. هنگامی که سوراخ باز می‌شود، ریشه عصب دیده می‌شود. سپس مواد دیسک متخلف یا خارهای استخوانی تحت بزرگ‌نمایی با دقت برداشته می‌شوند و برش با بخیه بسته می‌شود. اکثر بیماران بعد از عمل متوجه تسکین فوری و تقریباً تسکین کامل درد بازو می‌شوند. هیچ گونه همجوشی در این روش دخیل نیست و اکثر بیماران می‌توانند به صورت سرپایی تحت عمل سوراخ رحمی قرار گیرند.

لامینکتومی دهانه گردن و فیوژن

هدف از لامینکتومی و فیوژن سرویکس خلفی برداشتن فشرده سازی نخاع و دستیابی به ثبات ستون فقرات است. این عمل مختص بیمارانی است که دارای فشرده سازی نخاعی چند سطحی و آرتریت گردن شدید یا بی‌ثباتی مهرههای گردن هستند، که در آن‌ها جراحی با رویکرد قدامی (یا جلو) نامطلوب است یا امکان پذیر نیست. فیوژن دهانه رحم به تنهایی می‌تواند برای افرادی که قبلاً از فیوژن قدامی دهانه رحم بدون جوش (بدون بهبود) استفاده شده است، انجام شود.

این عمل شامل یک برش 3-5 اینچی در پشت گردن است. لایه یا سقف استخوانی کانال نخاعی با استفاده از ابزارهای دقیق برای از بین بردن نخاع برداشته می‌شود. سپس پیچ‎‌های کوچکی در مهره‌ها قرار می‌گیرند و با میله‌هایی به هم متصل می‌شوند تا ستون فقرات را در تراز صحیح آناتومیکی تثبیت کنند. پیوند استخوان روی سطوح استخوانی قرار می‌گیرد تا بتواند به هم متصل شود و عمل را تکمیل کند. اکثر بیماران بلافاصله پس از جراحی متوجه تسکین فوری درد بازو و بهبود بی‌حسی دست می‌شوند. با التیام فیوژن در چند ماه اول پس از جراحی، اکثر بیماران نیز متوجه کاهش قابل توجه درد گردن خود می‌شوند.

اکثر بیماران پس از این عمل نیاز به اقامت دو تا سه شب در بیمارستان دارند و حدود 6 هفته پس از جراحی نیاز به بستن گردن دارند.

بیشتر بخوانید: ورزش های بعد از جراحی دیسک گردن

میزان درد و نتایج جراحی دیسک گردن

به طور معمول، پس از جراحی دیسک گردن، درد به میزان زیادی کاهش یافته و درد در دست‌ها و شانه‌ها از بین می‌رود. همچنین، درد ناشی از جراحی در ناحیه گردن و حلق بیمار بسیار خفیف است و بعد از ۲۴ ساعت برطرف می‌شود.

دیسک گردن جراحی شده، پس از چند روز عملکرد خود را بازمی‌یابد و محل آسیب دیده نیز به تدریج و طی چند ماه بهبود می‌یابد. به طور کلی، دو روز پس از جراحی می‌توان با بستن گردنبند طبی به فعالیت‌های روزانه پرداخت. استفاده از غذاهای نرم و آنتی‌بیوتیک‌های تجویز شده به مدت یک هفته توصیه می‌شود.

میزان درد و نتایج جراحی دیسک گردن

جراحی دیسک گردن چه خطرات و عوارضی به همراه دارد؟

جراحی دیسک گردن مانند هر عمل دیگری می‌تواند با عوارض احتمالی همراه باشد، هرچند بیشتر بیماران بدون مشکل خاص بهبود پیدا می‌کنند. آگاهی از این عوارض کمک می‌کند تصمیم‌گیری دقیق‌تری داشته باشی و انتظارت از روند درمان واقعی‌تر باشد.

عفونت بعد از جراحی

ممکن است محل برش یا حتی عمق بافت دچار عفونت شود که با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود. رعایت بهداشت زخم و مراقبت صحیح احتمال آن را بسیار کاهش می‌دهد.

آسیب به ریشه‌های عصبی

در حین خارج‌ کردن دیسک، احتمال آسیب به اعصاب وجود دارد. این عارضه می‌تواند باعث بی‌حسی یا ضعف موقت شود، اما در موارد شدید ممکن است ماندگار باشد.

خونریزی و هماتوم

گاهی خونریزی داخلی پس از عمل باعث تجمع خون (هماتوم) شده و روی عصب‌ها فشار وارد می‌کند. در صورت بروز، گاهی نیاز به تخلیه جراحی دارد.

گرفتگی یا خشکی گردن

بعد از عمل ممکن است بیمار برای مدتی دچار خشکی یا اسپاسم عضلانی شود. این مشکل با فیزیوتراپی و تمرین‌های مناسب برطرف می‌شود.

محدودیت حرکتی گردن

در عمل‌هایی که فیوژن انجام می‌شود، یک بخش از مهره‌ها ثابت شده و حرکت طبیعی کاهش پیدا می‌کند. این محدودیت برای بیشتر بیماران قابل‌ تحمل است.

درد باقی‌مانده یا بازگشت درد

گاهی بخشی از درد گردن و دست‌ها بعد از جراحی باقی می‌ماند یا دوباره برمی‌گردد. دلایل آن می‌تواند التهاب عصبی، دیسک‌های دیگر یا سبک زندگی باشد.

آسیب به نخاع

این مورد نادر است اما در جراحی‌های گردن یکی از جدی‌ترین عوارض محسوب می‌شود. آسیب به نخاع می‌تواند روی حرکت و قدرت عضلانی تأثیر بگذارد.

مشکلات بلع یا گرفتگی صدا

به‌ خصوص در جراحی‌های قدامی (از جلو)، برخی بیماران برای مدتی دچار خشونت صدا یا سختی در بلع می‌شوند که چند هفته بعد برطرف می‌شود.

ایجاد دیسک جدید در سطوح مجاور

بعد از فیوژن، فشار بیشتری به مهره‌های کناری وارد می‌شود و احتمال آسیب دیسک‌های مجاور وجود دارد. این مسئله ممکن است سال‌ها بعد ظاهر شود.

قیمت عمل دیسک گردن چقدر است؟

هزینه عمل دیسک گردن بسته به نوع جراحی، تجربه جراح، بیمارستان و پوشش بیمه‌ای متفاوت است. به طور تقریبی، قیمت این عمل در مراکز خصوصی از حدود ۳۰ تا ۸۰ میلیون تومان متغیر است و در برخی موارد پیچیده یا با استفاده از دیسک مصنوعی ممکن است تا ۱۵۰ میلیون تومان نیز برسد. انتخاب جراح متخصص و مرکز درمانی معتبر می‌تواند تاثیر مستقیمی بر هزینه و کیفیت عمل داشته باشد.

بعد از عمل دیسک گردن چه کارهایی باید انجام دهیم؟

بعد از عمل دیسک گردن، رعایت مراقبت‌ها و دستورالعمل‌های پزشکی اهمیت زیادی دارد تا روند بهبودی سریع‌تر و بدون عارضه پیش برود. در ادامه مهم‌ترین نکات مراقبتی به‌صورت موردی و با توضیح آمده است:

استراحت کافی

بعد از جراحی، بدن نیاز به زمان دارد تا ترمیم بافت‌ها انجام شود. محدود کردن فعالیت‌های سنگین و پرهیز از حرکات ناگهانی گردن باعث کاهش فشار روی مهره‌ها و دیسک‌های عمل شده می‌شود.

استفاده از گردنبند طبی

در صورت تجویز پزشک، گردنبند طبی به تثبیت گردن کمک می‌کند و از حرکات ناگهانی جلوگیری می‌کند. این کار باعث کاهش درد می‌شود.

مراقبت از محل برش جراحی

محل جراحی باید تمیز و خشک نگه داشته شود و از فشار یا مالش بر روی آن خودداری شود. این نکته به پیشگیری از عفونت و ترمیم بهتر زخم کمک می‌کند.

مصرف داروهای تجویزی

داروهای مسکن، ضد التهاب و سایر داروهایی که پزشک تجویز کرده باید طبق دستور مصرف شوند. این کار به کنترل درد و کاهش التهاب کمک می‌کند.

انجام تمرینات فیزیوتراپی سبک

پس از تایید پزشک، تمرینات ملایم کششی و تقویتی گردن باعث بازگرداندن حرکت و تقویت عضلات می‌شود و از خشکی و اسپاسم جلوگیری می‌کند.

پیگیری و مراجعات منظم

ویزیت‌های پس از عمل برای بررسی روند بهبود و اطمینان از عدم بروز عوارض ضروری است. این مراجعات به تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی کمک می‌کند.

پرهیز از دخانیات و الکل

استعمال سیگار و مصرف الکل روند ترمیم بافت‌ها را کند می‌کند و می‌تواند باعث طولانی شدن دوره نقاهت شود.

توجه به علائم هشداردهنده

تب، خونریزی، درد شدید یا ضعف دست‌ها از نشانه‌هایی است که نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد. توجه به این علائم از بروز مشکلات جدی جلوگیری می‌کند.

سخن پایانی

جراحی دیسک گردن برای رفع مشکلاتی مانند پارگی دیسک، فرسایش آن، یا تشکیل خارهای استخوانی انجام می‌شود و زمانی توصیه می‌شود که عوارض فتق دیسک شدید و خطرناک باشد یا درمان‌های دیگر موثر نبوده باشند. این جراحی می‌تواند از جلو یا پشت گردن انجام شود که به آن دیسککتومی قدامی یا خلفی گفته می‌شود. مراقبت‌های پس از جراحی بسیار مهم هستند و برای دستیابی به نتیجه مطلوب باید تمامی دستورالعمل‌های پزشک رعایت شوند.

این مقاله توسط دکتر مهران مرادی بازبینی شده است.

دکتر مهران مرادی
دکتر مهران مرادی

متخصص جراحی مغز و اعصاب | فارغ‌التحصیل جراحی مغز و اعصاب از دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۳۹۴) | دارای دوره جراحی پیشرفته ستون فقرات از دانشگاه ناتینگهام انگلستان (۲۰۲۰) | عضو انجمن بین‌المللی جراحان ستون فقرات از سال ۲۰۱۱ | دارای تجربه در جراحی دیسک، ستون فقرات، نوروآندوسکوپی، جراحی قاعده جمجمه و تومورهای هیپوفیز | دارای پروانه رسمی طبابت | شماره نظام پزشکی: ۱۲۲۱۷۰

مطالب مرتبط
جستجو