مراقبت های بعد از عمل جراحی ستون فقرات،دیسک کمر و گردن

مراقبت-های-بعد-از-عمل-جراحی-ستون-فقرات

بیماران قبل از جراحی ستون فقرات، زمان قابل توجهی را صرف آمادگی برای عمل می‌کنند. فرایند آمادگی غالباً شامل افزایش اطلاعات درباره عمل ستون فقرات و دوران نقاهت، آزمایش‌های قبل از عمل و مرتب کردن خانه به تناسب شرایط پس از عمل است. هدف از مراقبت‌های بعد از جراحی این است که محیطی راحت، مثبت و شفابخش برای دوران نقاهت آماده شود تا بهترین نتیجه ممکن از عمل جراحی به دست بیاید. به علاوه رعایت این توصیه‌ها و بایدها و نبایدها کمک می‌کند تا بیمار با وضعیت جسمی و روحی بهتری دوران نقاهت را پشت سر بگذارد.

پس از آن که بیمار از مرکز جراحی سرپایی ستون فقرات مرخص شد، باید بر جنبه‌های مختلف دوران نقاهت متمرکز شود، یعنی این که اجازه دهد تا ستون فقرات به طور کامل التیام یابد، تغذیه سالمی داشته باشد، شب‌ها به اندازه کافی بخوابد و فعالیت‌های خود را با توجه به زمانبندی توصیه شده توسط جراح به تدریج افزایش دهد. اگر قبل از انجام جراحی اطلاعات خود را درباره مراقبت‌های بعد از عمل افزایش دهید، دوران نقاهت را راحت‌تر پشت سر خواهید گذاشت و سریع‌تر می‌توانید فعالیت‌های خود را ازسربگیرید. مهم‌ترین توصیه برای دوران بهبود پس از جراحی ستون فقرات و گردن این است که دستورات جراح را آویزه گوش خود کنید تا دوران نقاهت خود را در کمال ایمنی و به سرعت پشت سر بگذارید.

اگر تصمیم بر انجام جراحی ستون فقرات دارید، مراجعه به پزشک باتجربه و کارآمد می تواند به شما در داشتن درمانی با حداقل عوارض و بهبود هر چه سریع تر کمک کند. دکتر مرادی متخصص متبحر جراحی مغز و اعصاب، آماده است تا شما را در این زمینه راهنمایی کند و نکات لازم و مهم برای تسریع دوران نقاهت را به شما ارائه دهد. برای رزرو وقت ملاقات با دکتر مرادی می‌توانید با شماره 02833235232 - 09192810165 تماس حاصل فرمایید.

جراحی ستون فقرات


چنانچه ماه‌ها درمان غیرجراحی و محافظه کارانه تاثیری بر بهبود عارضه‌های ستون فقرات نداشته و درد بیمار کمتر نشده باشد، عمل جراحی ستون فقرات پیشنهاد می‌شود. خوشبختانه تعداد زیادی از عارضه‌های دژنراتیو ستون فقرات واکنش مناسبی به درمان‌های غیرجراحی، مانند طب فیزیکی و مصرف مسکن، نشان می‌دهند. اما اگر پس از گذشت سه ماه از درمان غیرجراحی نتیجه‌ای نگیرید، عارضه بهبود نیافته و درد آرام نشده باشد، بهتر است درباره مناسب بودن عمل جراحی با پزشک معالج خود مشورت کنید. جراحی‌های ستون فقرات به دو روش اصلی انجام می‌شود که عبارتند از جراحی باز و جراحی کم‌تهاجمی. درست است که هر دو روش باز و کم‌تهاجمی هدف یکسانی را دنبال می‌کنند که چیزی به جز کاهش درد و علائم بیمار نیست، بااین حال تکنیک انجام این دو عمل تفاوت‌های اساسی با هم دارد.

جراحی ستون فقرات به روش باز و قدیمی، به دلیل ماهیت تهاجمی عمل در بیمارستان انجام می‌شود و بیمار باید دو یا سه روز پس از جراحی بستری ‌شود. جراح برش بزرگی را روی ستون فقرات ایجاد می‌کند و عضلات و بافت نرم اطراف ستون فقرات را می‌برد. دوران نقاهت طولانی و احتمال بروز عوارضی مانند عفونت از نقاط ضعف این روش محسوب می‌شود.

اگر عمل به روش کم‌تهاجمی انجام شود، جراح مجبور نیست که عضلات را برای رسیدن به ستون فقرات ببرد. چون برش عمل کوچکتر است، می‌توان عمل را در مراکز جراحی سرپایی انجام داد.

مراقبتهای بعد از عمل جراحی ستون فقرات: در بیمارستان


مراقبت-های-بعد-از-عمل-جراحی-ستون-فقرات-در-بیمارستان

بعد از جراحی ستون فقرات، در طول زمان بستری در بیمارستان مراقبت‌هایی برای بیمار انجام می‌شود:

بخش ریکاوری

دوران نقاهت پس از عمل در بخش مراقبت‌های پس از بیهوشی (PACU) شروع می‌شود. متخصص وضعیت بیمار را تحت نظر می‌گیرد و نیازهای وی را برطرف می‌کند تا احتمال بروز عوارض پس از جراحی ستون فقرات به حداقل برسد.

بیهوشی و به هوش آمدن

درحالی که بیهوش شدن فقط چند دقیقه طول می‌کشد، اما به هوش آمدن زمان بیشتری می‌برد. متخصص بیهوشی بیمار را در زمان جراحی در خواب عمیق نگه می‌دارد. عضلات و چربی مقداری از داروی بیهوشی را در این مدت جذب می‌کند و جذب دارو میزان آن را در مغز و خون در حد مطلوب نگه می‌دارد. مدتی طول می‌کشد تا داروی بی‌حسی از بافت‌های بدن دفع شود. عامل‌های متعددی بر مدت زمان بیهوش ماندن بیمار اثر می‌گذارد که از آن جمله می‌توان به داروهای مصرف شده قبل از عمل، نوع بیهوشی و مدت زمان بیهوش ماندن حین جراحی اشاره کرد. شنوایی نخستین حسی است که پس از بیهوشی عمومی برمی‌گردد، به همین دلیل کارکنان بخش PACU با لحن اطمینان‌بخشی درباره وضعیت بیمار و اقداماتی که انجام می‌دهند، با او صحبت می‌کنند.

ارزیابی نیازهای بیمار و علائم حیاتی

دستگاه‌های خاصی، شامل کاف فشار خون، اکسی متر برای اندازه‌گیری نبض و رابط‌های EKG برای نظارت بر وضعیت قلب، در بخش PACU به بیمار متصل می‌شود که علائم حیاتی را به صورت خودکار نشان می‌دهد. همچنین بیمار دارو و مایعات از راه سرم درون وریدی دریافت می‌کند. سوند ادراری نیز ادرار را جمع‌آوری می‌کند تا پرستار بتواند عملکرد کلیه و میزان آب بدن را از این طریق بررسی کند. پرستار وضعیت کلی بیمار را هر چند دقیقه یک بار ارزیابی می‌کند تا عوارض پس از عمل ستون فقرات به حداقل برسد. به علاوه پرستار پتوی گرمی را دور بدن بیمار می‌پیچد، چون عموم بیماران پس از جراحی احساس سرما می‌کنند.

مدیریت درد

چون اثر داروی بی‌حسی تا مدتی پس از عمل وجود دارد، مدتی طول می‌کشد تا بیمار درد را حس کند. البته از روش‌های دیگری نیز برای افزایش اثر داروی بیهوشی و کاهش درد استفاده می‌شود. کنترل درد توسط بیمار (PCA) یکی از روش‌های مدیریت درد پس از عمل جراحی ستون فقرات است. بیمار به کمک این دستگاه می‌تواند، دوز داروی مسکن را خودش با فشردن یک دکمه کنترل کند. PCA پمپی کامپیوتری است که به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده تا مقدار کمی از داروی مسکن را در سرم آزاد کند. پزشک پارامترهای دستگاه را به گونه‌ای تنظیم می‌کند تا بیمار مقدار مناسبی از دارو را دریافت کند. بیمار ابتدا از راه سرم و با کنترل دستگاه PCA مسکن دریافت می‌کند و سپس مسکن‌های خوراکی جایگزین PCA می‌شود. از بیمار خواسته می‌شود که اگر همچنان درد شدید داشت، موضوع را به پزشک یا پرستار اطلاع دهد.

تنفس صحیح

دراز کشیدن به مدت طولانی باعث جمع شدن مایعات در ریه‌ها می‌شود. بنابراین پرستار به بیمار کمک می‌کند که بنشیند، نفس عمیق بکشد و سرفه کند. این کار ترشحات را شل و به دفع آنها کمک می‌کند و از ذات‌الریه پیشگیری می‌کند. تنفس عمیق گردش خون را افزایش می‌دهد و به دفع داروی بیهوشی کمک می‌کند. برخی بیماران با اسپیرومتر نفس می‌کشند، اسپیرومتر دستگاهی است که توانایی بیمار را برای کشیدن نفس عمیق (ظرفیت ریه) می‌سنجد و مانند یک محرک عمل می‌کند تا بیمار متوجه شود که چقدر عمیق نفس می‌کشد.

اقدامات لازم برای تسهیل و تسریع بهبودی پس از جراحی ستون فقرات


اقدامات-لازم-برای-تسهیل-و-تسریع-بهبودی-پس-از-جراحی-ستون-فقرات

برای تسریع و تسهیل دوران بهبودی بعد از عمل ستون فقرات لازم است مواردی را در نظر داشته باشید:

حمام رفتن

بین 2 تا 5 روز بعد از جراحی (بسته به صلاح دید پزشک) اجازه دارید به حمام بروید ولی برای شستت و شو حتماً از شامپوی بچه استفاده کنید.

رسیدگی به پانسمان‌ها

لازم است پانسمان زخم به صورت روزانه تعویض شود تا از بروز عفونت و سایر مشکلات جلوگیری به عمل آید ولی به هیچ عنوان بتادین را مستقیماً روی زخم نریزید زیرا ترمیم زخم را دشوار می کند بلکه تنها اطراف زخم را با بتادین شست و شو دهید.

طب فیزیکی

طب فیزیکی و فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین روش‌های توانبخشی است. متخصص روش صحیح حرکت کردن و انجام دادن فعالیت‌ها را با هدف پیشگیری از درد و نگه داشتن ستون فقرات در یک وضعیت ایمن به بیمار آموزش می‌دهد. همچنین متخصص طب فیزیکی روش ایمن پایین آمدن از تخت و بلند شدن از صندلی، لباس پوشیدن و لباس درآوردن، روش صحیح نگه داشتن ستون فقرات هنگام انجام دادن فعالیت‌های مختلفی مانند بلند کردن و حمل اشیاء را به بیمار آموزش می‌دهد.

بریس

کمربند طبی یا بریس ستون فقرات را در دوران نقاهت ثابت نگه می‌دارد. بیمار باید بریس را هنگام نشستن یا راه رفتن ببندد و فقط آن را در زمان‌هایی که پزشک اجازه داده است، باز کند.

خواب

به بیمار توصیه می‌شود در وضعیتی بخوابد که دچار کمردرد نمی‌شود. خواب آرام و بدون وقفه برای تسریع دوران بهبود بسیار مهم است. برخی بیماران ترجیح می‌دهند که پس از عمل ستون فقرات به پهلو بخوابند و برای حمایت بیشتر از ستون فقرات، بالشی را بین زانوها یا زیر بدن بگذارند.

تحرک داشتن

فعالیت ملایم و منظم به بهبود گردش خون کمک می‌کند و فرایند التیام را تسهیل می‌کند. از بیمار خواسته می‌شود که در صورت وجود هرگونه سوال یا مواجهه با درد و علائم ناراحت کننده در ستون فقرات با پزشک تماس بگیرد.

بایدها و نبایدهای پس از جراحی فقرات چیست؟


بایدها-و-نبایدهای-پس-از-جراحی-فقرات-چیست

نبایدهای پس از جراحی ستون فقرات به اندازه بایدهای آن مهم است. اگر به تازگی عمل جراحی ستون فقرات انجام داده‌اید، موارد زیر برای شما ممنوع است.

عجول بودن

دوران نقاهت پس از جراحی ستون فقرات، بسته به نوع و گستردگی عمل، چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد. مهم‌ترین نکته این است که عجله نکنید و به امید کوتاه‌تر کردن دوران بهبود به بدن فشار نیاورید، چون دقیقاً نتیجه عکس خواهد داد. به بدن زمان بدهید تا کاملاً التیام بیابد.

بالا و پایین رفتن از پله‌ها

یک یا دو بار در روز بالا و پایین رفتن از پله‌ها در چند هفته اول پس از عمل اشکالی ندارد، اما زیاده‌روی نکنید.

خم شدن از کمر

به جای آن که از کمر خم شوید، زانوها را خم کنید، سرپا بنشینید و اشیاء را بلند کنید.

بلند کردن اشیاء سنگین

به هیچ وجه اشیاء سنگین‌تر از 4.5 کیلوگرم بلند نکنید، یعنی بلند کردن سبد رخت، کیسه‌های خرید یا بچه‌های کوچک ممنوع. اگر عمل فیوژن ستون فقرات انجام داده‌اید، تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، اشیاء را بالای سر نبرید.

رانندگی

رانندگی حداقل تا دو هفته پس از جراحی ممنوع استف به علاوه سعی کنید که به عنوان یک مسافر نیز مدت کمتری در ماشین بنشینید.

استعمال دخانیات

سیگار کشیدن یا استعمال هر گونه دخانیات فرایند التیام را مختل می‌کند. بنابراین لازم است از هر گونه مواد مخدر دوری نمایید.

اگر با علائم زیر مواجه شدید، به سرعت به پزشک مراجعه کنید

اگر تب کردید، دست‌ها یا پاهایتان بی‌حس شد، دچار بی‌اختیا ری مدفوع یا ادرار شدید یا ادرار کردن برایتان سخت شد، یا اگرکمردردتان تشدید شد و درد با استراحت کردن و مصرف مسکن نیزتسکین نیافت، تردید نکنید و حتماً با پزشک معالج خود تماس بگیرید.

آیا می‌توان پس از جراحی ستون فقرات ورزش کرد یا حرکات کششی انجام داد؟


قبل از شروع انجام فعالیت‌ها با پزشک معالج خود مشورت کنید تا ایشان بهترین زمان را برای ازسرگیری تدریجی فعالیت‌ها تعیین کنند. برخی بیماران می‌توانند فعالیت‌های سبکی مانند راه رفتن را چند روز پس از عمل شروع کنند، حال آن که اگر جراحی شدیدتر باشد، ممکن است هفته‌ها طول بکشد تا بیمار بتواند از تخت پایین بیاید و حرکت کند. شنا، گلف، دویدن یا هرگونه فعالیت بدنی سنگین بدون تایید پزشک ممنوع است.

ورزش درمانی پس از جراحی کمر

انجام ورزش‌های زیر تحت نظر پزشک به تسریع بازگشت سلامتی شما کمک خواهد کرد.

ورزش1

پشت به دیوار بایستید و پاها را حدوداً 25 سانتیمتر جلوتر بگذارید. هر دو زانو را به آهستگی خم کنید و بالاتنه را پایین بیاورید. 10 ثانیه در این حالت بمانید و سپس حرکت را تکرار کنید.

ورزش2

همان طور که به پشت دراز کشیده‌اید، مچ پاها را به آرامی به سمت بدن بلغزانید و زانوها را خم کنید. سپس پاها را به آهستگی صاف کنید. حرکت را 10 بار برای هر دو پا انجام دهید.

ورزش-درمانی-پس-از-جراحی-کمر4

به پشت دراز بکشید و پاها را صاف مقابلتان دراز کنید. دست‌ها را زیر ران بگذارید و زانو را به آرامی تا جایی صاف کنید که کشش ملایمی را حس کنید. 20 ـ 10 ثانیه در این حالت بمانید، سپس حرکت را برای پای دیگر تکرار کنید.

ورزش درمانی پس از جراحی مهره‌های صدری و فوقانی

انجام ورزشهای زیر تحت نظر پزشک می‌تواند به روند بهبودی شما کمک کند.

ورزش3

بایستید یا بنشینید، کف دست‌ها را به گونه‌ای روی شانه‌ها بگذارید که نوک انگشتان رو به پایین باشد. دست‌ها را در این حالت نگه دارید و آرنج‌ها را به هم بچسبانید یا تا جایی که می‌توانید به هم نزدیک کنید. 10 ثانیه در این حالت بمانید و سپس حرکت را تکرار کنید.

ورزش-درمانی-پس-از-جراحی-کمر7

چهار دست و پا روی زمین قرار بگیرید، بهتر است تشک یا فرش زیر بدن بیاندازید تا زانوها آسیب نبیند. زانوها را به عرض لگن از هم باز کنید و هر دو کف دست را مستقیم زیر شانه بگذارید. همان طور که نفس‌تان را بیرون می‌دهید، کمر را قوس بدهید و سر و استخوان دنبالچه را پایین بیاورید. همان طور که نفس را داخل می‌کشید و سر و استخوان دنبالچه را بالا می‌برید، کمر را پایین بیاورید. این حرکت را هر چند بار که می‌توانید، تکرار کنید.

ورزش-درمانی-پس-از-جراحی-کمر8

دمر روی فرش یا تشک دراز بکشید، روی پاها را روی زمین و دست‌ها را زیر شانه بگذارید و ارنج‌ها را بکشید. هنگام انجام عمل دم، بدن را روی بازوها بالا بکشید تا سر و قفسه سینه از روی زمین بلند شود. حتماً استخوان شرمگاهی و کمر را روی زمین نگه دارید. 20 ثانیه در این حالت بمانید و حرکت را 5 بار تکرار کنید.

تغذیه بعد از جراحی کمر


تغذیه-پس-از-جراحی-کمر

به موارد زیر برای داشتن تغذیه مناسب حین بهبودی پس از عمل، توجه داشته باشید:

غذاهای سرشار از فیبر

یبوست بعد از جراحی ناراحتی شدیدی را برای بیمار تولید می‌کند. مصرف اکثر مسکن‌ها، بی‌تحرکی، بیهوشی و استرس همگی باعث یبوست می‌شود. بانوان باید 25 ـ 21 گرم و آقایان 38 ـ 30 گرم فیبر در روز مصرف کنند. غذاهای سرشار از فیبر که یک وعده آنها حاوی 8 ـ 3 گرم فیبر است، عبارت‌اند از:

    • تمشک
    • زغال اخته
    • سیب و گلابی با پوست
    • آلو
    • بروکلی
    • لوبیا سبز
    • سیب زمینی آبپز با پوست
    • ذرت
    • اسپاگتی سبوس‌دار
    • جو دوسر
    • ذرت بوداده
    • لوبیا سیاه
    • عدس

نوشیدن آب فراوان نیز بسیار مهم است.

ویتامین‌ها و غذاهای سالم

اگر غذاهای ناسالم و فست فود را از رژیم غذایی خود حذف کنید و همچنین بستنی و شکلات تلخ کمتری میل کنید، دوران نقاهت پس از جراحی ستون فقرات را سریع‌تر پشت سر خواهید گذاشت. از جراح بپرسید که چه ویتامین‌هایی را باید قبل و بعد از جراحی مصرف کنید تا فرایند التیام تسریع شود؛ برای مثال کلسیم و ویتامین دی به رشد و جوش خوردن استخوان کمک می‌کند.