علت، علائم، درمان فیزیکی و روانی سکته مغزی پدیاتریک در کودکان و نوزادان

سکته مغزی

سکته مغزی آسیب مغزی است که به دنبال انسداد یا پاره شدن رگ‌های خونی در مغز اتفاق می‌افتد. علل سکته مغزی در کودکان بسیار زیاد است و اغلب به خوبی شناخته شده نیستند. تشخیص نیاز به بررسی دقیق بالینی همراه با تصویربرداری مغز دارد. درمان اولیه بر حفاظت از مغز و باز نگه داشتن رگ‌های خونی برای جلوگیری از سکته مغزی تمرکز دارد. اکثر کودکان نارسایی نورولوژیک را با درمان‌های دراز مدت بر روی عوارض جسمی، رشدی، و روانی اجتماعی تجربه می‌کنند. مطالعه سکته مغزی کودکان، از درک علل اصلی حمایت از کودکان و خانواده‌ها، به سرعت در حال افزایش است.

این یک افسانه است که تنها افراد مسن سکته می‌کنند. سکته می‌تواند برای هر کسی در هر زمانی، از جمله در نوجوانان، کودکان، نوزادان و جنین رخ دهد. خطر سکته مغزی در کودکان در اولین سال زندگی و در طول دوره دقیقا قبل از تولد تا پس از تولد بیشتر است. سکته مغزی در میان 10 علت اصلی مرگ در میان کودکان قرار دارد.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره علل سکته در کودکان و راه‌های درمان مناسب برای آن می‌توانید با دکتر مرادی از طریق شماره‌های 02833235232 - 09192810165 تماس حاصل فرمایید.

توصیف و تعریف


سکته مغزی در کودکان از سه نوع اصلی تشکیل شده است. دو مورد آن سکته ایسکمیک هستند که در آن انسداد رگ‌های خونی ناشی از فقدان جریان خون و آسیب اتفاق می‌افتد. هنگامی که یک شریان مسدود می‌شود، اصطلاح سکته مغزی ایسکمیک (AIS)  مورد استفاده قرار می‌گیرد. هنگامی که یک رگ مسدود می‌شود، اصطلاح مورد استفاده ترومبوز سینوونوس مغزی (CSVT) است. در فرم سوم، یعنی سکته مغزی هموراژیک  (HS)، رگ خونی به جای مسدود شدن پاره می‌شوند.

علائم و نشانه‌های فیزیکی سکته در کودکان


اغلب سکته‌های مغزی در کودکان با بروز ناگهانی مشکلات نورولوژیک اتفاق می‌افتد.

بروز ناگهانی علائم نورولوژیک باید تا زمانی که خلاف آن اثبات شود، بدون در نظر گرفتن سن، سکته مغزی در نظر گرفته شود. این علائم اغلب نقایص عصبی متمرکز هستند که بر روی یک عملکرد خاص تأثیر می‌گذارند. مثال‌های معمول عبارتند از:

  • ضعف یک طرف بدن (فلج یک سویه): این شایع ترین حالت است و ممکن است بر هر ترکیبی از صورت، بازو و پا تاثیر بگذارد.
  • دشواری در صحبت کردن: این وضعیت شامل مشکل در ایجاد گفتار (اختلال بیانگر)، درک گفتار (دیسفازی دریافتی) یا کاهش وضوح گفتار (اختلال تلفظ) باشد
  • ناهنجاری‌های بینایی: شامل کاهش بینایی در یک طرف (همیانوپسی) یا در یک چشم (آماروز) و دوبینی (دیپلوپیا) باشد
  • سرگیجه، مشکل در تعادل یا راه رفتن: بی ثباتی، عدم هماهنگی (آتاکسی) و احساسات غیر عادی در حرکت (سرگیجه)
  • بی حسی یا تغییر حسی در یک طرف بدن :علائم عصبی کم شیوع تر می‌توانند اولین علامت سکته مغزی، به ویژه در کودکان کم سن و سال باشد. مثال‌ها عبارتند از:
  • سردرد: سردردها در کودکان شایع هستند، اما بروز ناگهانی و آنی سردرد شدید (به نام سردرد تندری) برای سکته مغزی هموراژیک نگران کننده است
  • تشنج: اکثر تشنج‌ها در کودکان به علت مشکل دیگری است، اما معمولا در ابتدای سکته مغزی در کودکان تشنج رخ می‌دهد.
  • تغییر وضعیت روانیگیجی، تغییرات رفتاری یا شخصیتی
  • خواب آلودگی، کاهش سطح هوشیاری: این مورد در سکته‌های هموراژیک شایع تر است و علائم ناخوشایند و مرگباری هستند.

نشانه‌ها و علائم می‌توانند به طور مختصر نیز رخ می‌دهد و برطرف شوند. این رخداد حمله ایسکمیک گذرا (TIA) نامیده می‌شود. چنین علائمی باید جدی گرفته شوند زیرا ممکن است نشانه هشدار دهنده سکته مغزی بزرگتر باشد.

عدم شناخت علائم و نشانه‌های سکته مغزی در کودکان اغلب به تأخیر در تشخیص منجر می‌شود.

عوامل خطرساز ایجاد سکته در کودکان و نوزادان


علل سکته مغزی در کودکان به خوبی شناخته شده نیست. با این حال، بعید است که یک کودک، والد یا هر کسی بتواند کاری انجام دهد که به طور مستقیم باعث سکته مغزی کودک شود. مشکلات ژنتیکی عامل یک اقلیت نسبی علل شناخته شده است.

علل احتمالی سکته در کودکان

آرتریوپاتی

این‌ها اختلالات عروق خونی مغز هستند. و علت اصلی AIS دوران کودکی و عود آن می‌باشند. این اختلالات با یک نتیجه ضعیف همراه هستند. نمونه‌هایی از آرتروپاتی‌های مغزی عبارتند از:

  • آرتريوپاتي مغزي کانونی یا گذرا (FCA / TCA)
  • واسکولیت
  • عفونت

سایر موارد کم شیوع‌تر آرتروپاتی که باعث ایجاد AIS در دوران کودکی می‌شود عبارتند از:

  • دیسپلازی فیبروعضلانی
  • سندرم‌هایی مانند PHACES (اختلالات حفره خلفی، همانژیوم‌ها، اختلالات شریانی و قلبی، مشکلات چشمی)
  • واسکولوپاتی پس از تابش
  • اختلالات ژنتیکی نادر که در آن شریان‌ها غیرطبیعی تشکیل می‌شوند (مثلا سندرم آلاگیلی، ACTA-2، MOPD-2 و غیره)

مشکلات قلبی

  • بیماری قلبی مادرزادی پیچیده
  • سایر خطرات قلبی برای سکته مغزی عبارتند از: عملکرد ضعیف پمپاژ قلب، ضربان قلب غیر طبیعی (آریتمی)، بیماری‌های دریچه قلب و عفونت (اندوکاردیت)
  • درمان برای نارسایی شدید قلبی، مانند اکسیژن رسانی غشای فراجلدی (ECMO) و وسایل کمک کننده بطنی، خطر ابتلا به سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

بیماری‌های خونی (هماتولوژی)

  • اختلالات لخته شدن خون
  • بیماری سلول‌های داسی شکل
  • نارسایی کمبود آهن.

سایر عوامل خطر غیر معمول و احتمالی برای AIS دوران کودکی

  • عوامل خطر سکته مغزی بزرگسال، از جمله پرفشاری خون، دیابت، سیگار کشیدن و دیس ليپيدمي، در کودکان غير معمول است
  • داروها به ندرت باعث سکته مغزی در دوران کودکی می‌شوند، اما بعضی از آن‌ها، مانند داروهای ضد بارداری هورمونی، می‌توانند این خطر را افزایش دهند
  • میگرن در کودکان بسیار رایج است، اما بسیار نادر است که میگرن نقش مهمی در ایجاد سکته داشته باشد
  • خطاهای متابولیسم ارثی (شرایط ژنتیکی نادر)

نتایج و مدیریت مزمن سکته در کودکان


نتایج سکته مغزی دوران کودکی متفاوت است. بسیاری از عوامل نتیجه را تعیین می‌کنند، که تنها برخی از آن‌ها مشخص شده است. بنابراین پیش بینی دقیق نتیجه چالش برانگیز است. با این حال، عوامل متعددی از قبیل نوع، اندازه و موقعیت سکته مغزی مهم هستند. نقص‌ها معمولا در شروع بدتر هستند و تقریبا تمام کودکان در طول زمان بهبود می‌یابند. با این حال، در مغزهای در حال رشد کودکان کوچک، برخی از مشکلات، مانند تشنج‌های آینده و یا مشکلات یادگیری، که در سال‌های بعد در مدرسه رخ می‌دهند، در طول زمان آشکار می‌شوند.

اکثر کودکان دچار سکته مغزی، از برخی از بیماری‌های عصبی رنج می‌برند، اگرچه نتایج طبیعی می‌تواند رخ دهد. عوارض احتمالی، تاثیر نسبی آن و مدیریت بالقوه شامل موارد زیر می‌باشد:

فلج یک سویه

ضعف دائمی در یک طرف یک عارضه حاصله است. درگیر شدن بازو و دست، شایع ترین وضعیت است و بسیاری از فعالیت‌های زندگی روزانه را با پیامدهای قابل توجهی بر کیفیت زندگی تحت تأثیر قرار می‌دهد. درگیر شدن پایین تنه بر راه رفتن و شرکت در فعالیت‌های عادی دوران کودکی تاثیر می‌گذارد. مدیریت نیاز به ارزیابی و مداخله از سوی کاردرمانگران اطفال و متخصصان طب فیزیکی دارد. مداخلات درمانی فوری ممکن است شامل حرکت درمانی تحریک محدودیت باشد. توجه به عوارض مرتبط با اسپاسم و عوارض ارتوپدی (انقباض، اسکولیوز) توسط متخصصان طب فیزیکی و توانبخشی ضروری است.

صرع

تشنج‌های مکرر پس از سکته دوران کودکی ممکن است ، سال‌ها بعد رخ دهد. اکثر آن‌ها نادر هستند و می‌توانند با داروهای ضد تشنج درمان شوند، اما ممکن است صرع پیچیده تر رخ دهد. تشنج ممکن است بر زندگی روزمره و سلامت روان کودک تاثیر جدی بگذارد. یک رویکرد جامع مبتنی بر بهترین درمان‌های صرع اطفال مورد نیاز است.

اختلالات گفتاری و زبانی

اگر چه این مشکلات بر یک اقلیت نجات یافتگان از سکته مغزی تأثیر می‌گذارند، پیامدهای ممکن روی عملکرد روزانه، موفقیت تحصیلی و رفاه اجتماعی قابل توجه است. اختلالات ممکن است شامل مشکلی در وضوح گفتاری (نارساگویی) و ایجاد یا درک زبان (دیسفازی) باشد. ارزیابی رسمی و درمان از سوی پاتولوژیست گفتار زبان کودکان ضروری است.

اختلالات حرکتی

همیدیستونیا نیز ممکن است پس از سکته دوران کودکی رخ دهد، به ویژه آن‌هایی که تحت تاثیر گانگلیای اساسی هستند. درمان ممکن است چالش برانگیز باشد زیرا دارو ممکن است اثربخشی محدود داشته باشد. سم بوتولینوم موضعی ممکن است مفید واقع گردد.

عوارض روانشناختی

تأثیرات ممکت بر سلامت روان در سکته مغزی کودکان به خوبی مورد مطالعه قرار نگرفته است، اما احتمالا شایع است. درمان افسردگی در کودکان ممکن است دشوارتر باشد و هم میزان خودکشی بالا و هم پیامدهای بالقوه برای سلامت روانی در بزرگسالی را به همراه داشته باشد. غربالگری برای افسردگی، اضطراب و دیگر عوارض روحی باید در مراقبت‌های مزمن کودکان مبتلا به سکته مغزی گنجانده شود.

کپی فقط با ذکر لینک و منبع بلامانع است.