علایم،درمان و جراحی انواع بیماری آنوریسم پاره شده و پاره نشده عروق مغزی

آنوریسم‌های مغزی اغلب وقتی که پاره می‌شوند آشکار می‌شوند، باعث خونریزی در مغز و یا فضای نزدیک اطراف مغز می‌شوند که فضای زیر عنکبوتیه (فضای ساب آراکنوئید) نامیده می‌شود و باعث خونریزی ساب آراکونوئید می‌شوند. خونریزی ساب آراکونوئید ناشی از یک آنوریسم مغزی پاره شده می‌تواند منجر به سکته مغزی، آسیب مغزی و مرگ شود. اهداف اصلی درمان به محض اینکه آنوریسم پاره شد، متوقف کردن خونریزی و آسیب دائمی بالقوه به مغز و کاهش خطر بازگشت است. برای جلوگیری از پارگی، بعضی از آنوریسم‌های پاره نشده‌ی مغز گاهی اوقات تحت درمان قرار می‌گیرند.

آنوریسم یک نقطه غیر طبیعی و ضعیف در رگ خونی است که موجب برآمدگی آشکار و یا بالونینگ دیواره شریانی می‌شود. این نقاط ضعیف می‌توانند شامل تمام دیواره‌های رگ خونی (آنوریسم دوکی) باشند، یک کیسه از یک دیواره (کیسه‌ای) تشکیل دهند یا دیواره‌های رگ (کاذب) را جدا کنند. آنوریسم می‌تواند هر گونه رگ در بدن را تحت تاثیر قرار دهد، اما تنها آنهایی که در سر هستند می‌توانند باعث یک وضعیت پزشکی جدی، یک سکته مغزی هموراژیک هنگام پاره شدنشان شوند، که می‌تواند منجر به آسیب مغزی و مرگ شود. دکتر مرادی به عنوان یک متخصص جراحی مغز و اعصاب می‌تواند به بیماران در جهت درمان و عمل جراحی انوریسم مغزی کمک کند. شما می‌توانید برای دریافت مشاوره و مراجعه از طریق شماره‌های 02833235232 - 09192810165 تماس حاصل فرمایید.

علائم


علائم آنوریسم مغزی پاره شده

هنگامی که یک آنوریسم مغزی پاره می‌شود، که خونریزی ساب آراکونوئید نامیده می‌شود، اغلب مردم از بدترین سردرد زندگی خود شکایت دارند. دیگر علائم آنوریسم مغزی پاره شده عبارتند از:

  •  تهوع و استفراغ
  •  سفتی گردن یا گردن درد
  •  تاری دید یا دوبینی
  •  درد بالا و پشت چشم
  •  مردمک چشم متسع شده
  •  حساسیت به نور
  •  از دست دادن حس

علائم آنوریسم مغزی پاره نشده

اکثر آنوریسم‌ها بدون علامت هستند، به خصوص آنهایی که کوچک هستند. گاهی اوقات، آنوریسم‌های بزرگ ممکن است منجر به علایم زیر در ارتباط با فشار بر روی مجاور مغز یا اعصاب شوند:

  •  کمبودهای دید محیطی (اختلال میدان بینایی)
  •  مشکلات پردازش یا فکر کردن
  •  مشکلات گفتار
  •  مشکلات ادراکی
  •  تغییرات ناگهانی در رفتار
  •  از دست دادن تعادل و هماهنگی
  •  کاهش تمرکز
  •  مشکل حافظه کوتاه مدت
  •  خستگی

از آنجایی که علائم آنوریسم مغزی همچنین می‌توانند با سایر بیماری‌های پزشکی مرتبط باشند، نورو رادیولوژی تشخیصی به طور مرتب برای شناسایی آنوریسم‌های پاره شده و یا پاره نشده مغز استفاده می‌شود.

تشخیص آنوریسم مغز


آنوریسم مغزی در حدود 1-2 درصد هر ساله پاره می‌شود اما اندازه، محل و سابقه‌ی پارگی آنوریسم قبلی متفاوت است. متأسفانه اکثر آنوریسم‌ها به علت پاره شدنشان رخ می‌دهند. گاهی اوقات، آنوریسم‌های بزرگ می‌توانند با تغییرات دید، درد بالا و پشت چشم، فلج عصب، سردرد موضعی، درد گردن، تهوع و استفراغ یا سایر نشانه‌های عصبی همراه باشند. خوشبختانه، تعداد روز افزون آنوریسم‌ها به دلیل پارگی قبلی یافت می‌شوند زیرا سی تی (توموگرافی کامپیوتری) و ام آر آی (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی) در حال حاضر به طور رایج برای ارزیابی بیماران مبتلا به این عارضه‌های استفاده می‌شوند. اینها روش‌های غیرتهاجمی هستند که یک متخصص رادیولوژی برای دیدن رگ‌های خونی در سر استفاده می‌کند. یک پزشک تعیین خواهد کرد که بهترین گزینه برای هر بیمار چیست. ام آر آی شامل خطرات تابش یا کنتراست نیست، در حالی که سی تی وضوح و رزولوشن بهتر ارائه می‌دهد و برای برنامه‌ریزی عمل بهتر است. بیمارانی که مشکوک به آنوریسم پاره شده هستند معمولا سی تی اسکن سر و یک سیتی آنژیوگرام انجام می‌دهند که خونریزی ساب آراکونوئید و آنوریسم را نشان می‌دهد. در حالی که سی تی آنژیو و ام آر آنژیو می‌توانند بسیاری از آنوریسم‌ها را نشان دهند، بیشتر بیماران مبتلا به آنوریسم به یک آنژیوگرام مغزی برای تشخیص قطعی و تعیین بهترین درمان نیاز دارند. آنژیوگرام یک روش تهاجمی است که طی آن یک لوله انعطاف پذیر (کاتتر) را از طریق یک شریان از کشاله ران (شریتن فمورال) به عروق مغز هدایت می‌کند. یک رنگ مایع یا ماده کنتراست به داخل رگ تزریق می‌شود و تصاویر با یک فلورسکوپ گرفته می‌شوند. آنوگرام تصاویر بسیار دقیق از محل، اندازه و شکل آنوریسم می‌دهد. تمام این اطلاعات برای ایجاد بهترین گزینه برای هر بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

فاکتورهای خطر مرتبط با ایجاد آنوریسم مغزی

جنس زن، سن بالاتر، مصرف سیگار و الکل، فشار خون، بیماری‌های ژنتیکی مانند کلیه پلی کیستیک، سندرم مارفان و سندرم اهلرزدانلوس جز فاکتورهای خطر برای ایجاد آنوریسم مغزی می‌باشند.

فاکتورهای خطر پارگی آنوریسم مغزی

سن بالای ۶۰ سال، جنسیت زن، مصرف سیگار، نژاد ژاپنی یا فنلاندی، سایز آنوریسم بیشتر از ۵ میلی متر، آنوریسم علامتدار و آنوریسم گردش خون خلفی و سابقه خانوادگی پارگی آنوریسم.

سیر طبیعی و میزان مرگ و میر بعد از پاره شدن آنوریسم

به سه مرحله تقسیم می‌گردد:

  • مرحله پیش بیمارستانی: این مرحله اغلب نادیده گرفته می‌شود و میزان مرگ در این مرحله ۳ تا ۱۸ درصد می‌باشد.
  • مرحله کوتاه مدت: از زمان بستری تا ۶ ماه. در این مرحله علل مرگ بیماران شامل خونریزی مجدد، وازواسپاسم، هیدروسفالی و عوارض پزشکی می‌باشد. میزان شیوع مرگ در این مرحله به گرید بالینی و وضعیت هوشیاری بیمار هنگام بستری ارتباط دارد بطوریکه در گرید ۱ (بیمار با هوشیاری خوب و خونریزی اندک ) میزان مرگ ۱۵ درصد و در گرید ۵ (هوشیاری پایین و خونریزی بیشتر) میزان مرگ ۹۵ درصد خواهد بود.
  • مرحله دراز مدت: بعد از ۶ ماه

در این مرحله خطر خونریزی مجدد وجود دارد و خطر آن بین ۲ تا ۳ درصد می‌باشد.

وازو اسپاسم

به باریک شدگی شریان‌های مغز گفته می‌شود این عارضه از روز سوم پس از خونریزی شروع و در هفته اول به اوج خود می‌رسد در نهایت در روز ۱۴ پس از خونریزی این خطر از بین می‌رود . میزان شیوع این عارضه ۵۰ تا ۹۰ درصد می‌باشد ولی وازواسپاسم علامتدار در حدود ۲۶ درصد بیماران ایجاد می‌گردد. که علامتدار شدن وازواسپاسم ارتباط قابل توجهی با سن بیمار‌، سابقه فشار خون، دیابت دارد ولی مهمترین فاکتور خطر برای وازواسپاسم حجم بزرگ لخته خون می‌باشد.

درمان وازواسپاسم

مایع درمانی، نیمودیپین، استاتین‌ها، بالون آنژیوپلاستی

درمان


همه‌ی آنوریسم‌های بدون علامت نیاز به درمان ندارند و پزشک شما ممکن است مشاهده‌ی نزدیک آنوریسم مغزی را برگزیند. دو گزینه درمان اصلی برای بیمارانی که نیاز به درمان آنوریسم مغزی دارند وجود دارد.

  •  جراحی باز
  •  درمان کلاف پیچی اندوواسکولار

پزشک شما این گزینه‌ها را با شما در میان خواهد گذاشت.

جراحی باز

جراحی باز توسط یک جراح مغز و اعصاب انجام می‌شود که یک برش را در پوست بالای سر ایجاد می‌کند، قسمتی از جمجمه را برداشته و با استفاده از میکروسکوپ فضاهای موجود در مغز را تشریح می‌کند تا یک گیره مخصوص را در آنوریسم که در رگ خونی ایجاد شده قرار دهد. این مانع ورود جریان خون به آنوریسم می‌شود. بیشتر بیماران 2 تا 3 شب را در بیمارستان می‌گذرانند و سپس به خانه بر می‌گردند و به مدت 1 تا 2 ماه پس از جراحی فعالیت‌هایشان محدود می‌شود. پیشرفت‌های قابل توجهی در تکنیک‌های جراحی باز وجود دارد. بسیاری از جراحان مغز و اعصاب امروزه می‌توانند روش مینی کرانیوتومی یا برش‌های بالای ابرو(تریونال) را برای ترمیم آنوریسم انجام دهند. در بیماران برش کوچک روی بالای ابرو ایجاد می‌شود. سپس یک دریچه‌ی کوچک دو اینچی در استخوان بالای چشم ایجاد می‌شود و از طریق این برش یک گیره کوچک در بالای دهانه‌ی آنوریسم قرار می‌گیرد. این بیماران معمولا بعد از جراحی 1 تا 2 روز در بیمارستان بستری می‌شوند و سپس به خانه می‌روند. بیماران معمولا به مدت 1 تا 2 ماه پس از عمل جراحی انوریسم مغزی فعالیتشان محدود می‌شود. با این حال، این فرآیند عمل هنوز یک روش تهاجمی است و بهبودی نسبت به روش کویل بیشتر طول می‌کشد.

درمان اندوواسکولار

درمان اندوواسکولار توسط جراح مداخله عصبی انجام می‌شود كه ممكن است یک متخصص نورولوژی، جراح مغز و اعصاب، یا متخصص مغز و اعصاب باشد كه آموزش‌های اضافی را تکمیل کرده است. مطالعات نشان داده‌اند که بیماران مبتلا به آنوریسم پاره شده در طولانی مدت پس از یک روند کویل، بهتر عمل می‌کنند. روش کویل به منظور گسترش آنژیوگرام انجام می‌شود. یک کاتتر در داخل رگ فمورال در کشاله ران وارد می‌شود و کاتترهای دیگر از طریق رگ‌های خونی به عروق مغز و به آنوریسم هدایت می‌شوند. سپس کویل‌ها در داخل آنوریسم تا نقطه‌ای که از رگ خونی شکل گرفته قرار می‌گیرند و مانع جریان خون به طرف آنوریسم می‌گردند. اکثر بیماران انتخابی روز بعد از جراحی به خانه می‌روند و در روز بعد به فعالیت‌های عادی باز می‌گردند. بیشتر از ۱۲۵ هزار بیمار در سرتاسر جهان با کویل‌های پلاتینیومی جدا شدنی درمان شده‌اند. برای کمک به نگه داشتن کویل در داخل آنوریسم، ممکن است از دستگاه‌های اضافی مانند استنت یا بالون استفاده شود. کویل گذاری با کمک استنت شامل قرار دادن دائمی استنت در رگ مجاور آنوریسم جهت ایجاد یک تکیه‌گاه است که کویل‌ها را در کیسه آنوریسم نگه می‌دارد. روش تغییر شکل بالون به معنی قرار دادن موقتی یک بالون قابل جدا شدن در مجاورت آنوریسم در حین قرارگیری کویل‌ها در آنوریسم می‌باشد. در چند سال گذشته پیشرفت‌های قابل توجهی در تکنیک‌های اندوواسکولار صورت گرفته است و این رشته هنوز هم در حال تکامل و پیشرفت است. مهم‌تر از همه استفاده از دستگاه‌های جدید آمبولیزاسیون منحرف کننده جریان می‌باشد. این دستگاه‌ها شبیه به استنت هستند که در داخل رگ اصلی در مجاورت آنوریسم قرار می‌گیرند. این دستگاه‌ها جریان را از آنوریسم منحرف می‌کنند و یک داربست برای درمان دیواره رگ ایجاد می‌کنند. با گذشت زمان، آنوریسم ناپدید می‌شود. این تکنولوژی به پزشک امکان می‌دهد تا بسیاری از آنوریسم‌‌هایی که قبلا غیر قابل درمان بوده و یا توسط روش‌های دیگر همراه با خطر بزرگی در نظر گرفته می‌شده، درمان کند. بسیاری از دستگاه‌های جدید دیگر نیز در حال موجود شدن و قابل دسترس شدن هستند، مانند دستگاه جدیدتر که تحویلش ساده‌تر و ایمن‌تر است و همچنین استنت‌هایی که می‌توانند دو رگ را به هم متصل کنند. به طور کلی امروزه روش اندوواسکولار برای آنوریسم‌هایی که دسترسی جراحی برای آنها دشوار است یا آنوریسم پیچیده بوده و جراحی ریسک بالایی دارد استفاده می‌گردد و هنوز درمان انتخابی اغلب بیماران جراحی باز می‌باشد.

چه روشی باید انجام دهم؟


هر دو جراحی باز و روش‌های اندوواسکولار موثر هستند. بهترین درمان برای شما به تعدادی از عوامل از جمله اینکه آیا آنوریسم پاره شده است یا خیر، اندازه، شکل و مکان آنوریسم بستگی دارد. همانند تمام تصمیمات پزشکی، بهترین گزینه درمان باید توسط پزشک شما توصیه شود.