علائم و درمان آنسفالیت حاد مغز(سرسام) ناشی از عفونت ویروسی چیست؟

انسفالیت

انسفالیت یک التهاب حاد(تورم) مغزی است که معمولا ناشی از عفونت ویروسی است یا به این علت است که سیستم ایمنی بدن خودش به اشتباه به بافت مغزی حمله می‌کند. انسفالیت به طور کلی با تب و سردرد آغاز می‌شود. علائم به سرعت بدتر می‌شوند و ممکن است شامل تشنج، گیجی، خواب‌آلودگی و از دست دادن هوشیاری و حتی کما باشند.

در پزشکی، "حاد" به این معنی است که بیماری به طور ناگهانی ایجاد شده و سریعا توسعه می‌یابد؛ و معمولا نیاز به مراقبت فوری دارد. شایع‌ترین علت این عارضه عفونت ویروسی است. مغز در نتیجه‌ی تلاش بدن برای مبارزه با ویروس، ملتهب می‌شود.

انسفالیت در هر 1000 مورد سرخک در 1 مورد رخ می‌دهد.

با توجه به اینکه این بیماری نیاز به توجه و درمان فوری دارد لازم است حتما در صورت مشاهده علائم به متخصص جراح مغز مراجعه شود تا در صورت تشخیص آنسفالیت حاد، بیمار سریعا تحت درمان قرار گیرد تا در آینده دچار مشکلات بیشتری نشود.

دکتر مرادی به عنوان جراح متخصص و مغز و اعصاب متبحر در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌های مغزی می‌تواند به بیماران کمک کند. برای دریافت مشاوره یا مراجعه می‌توانید از طریق شماره تلفن‌های 02833235232 - 09192810165 تماس حاصل فرمایید.

آنسفالیت چیست؟


انسفالیت می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد، اما عارضه‌ای نادر است. مرگ و میر بستگی به تعدادی از عوامل، از جمله شدت بیماری و سن دارد.

بیماران جوان‌تر بدون مشکلات زیاد مربوط به سلامتی در حال پیشرفت، بهبود می‌یابند، در حالی که بیماران مسن‌تر در معرض خطر بالاتر عوارض و مرگ و میر قرار دارند.

هنگامی که عفونت ویروسی مستقیم در مغز یا طناب نخاعی وجود دارد، این عارضه آنسفالیت اولیه نامیده می‌شود. آنسفالیت ثانویه به عفونتی اشاره دارد که در جاهای دیگر بدن ایجاد شده‌اند و سپس به مغز گسترش یافته‌اند.

انواع التهاب مغزی چیست؟


انواع مختلف آنسفالیت علل مختلفی دارند.

  • آنسفالیت ژاپنی توسط پشه شیوع و گسترش پیدا می‌کند.
  • انسفالیتیس تیک-بورن یا انسفالیت کنه‌ای توسط کنه‌ها منتقل می‌شود.
  • بیماری هاری می‌تواند از طریق نیش پستاندار منتقل می‌شود.

آنسفالیت اولیه یا ثانویه نیز وجود دارد.

در صورتی که قارچ، ویروس، یا باکتری مغز را آلوده کنند، می‌توانند منجر به آنسفالیت اولیه یا عفونی شوند.

آنسفالیت ثانویه یا پس از عفونت زمانی است که سیستم ایمنی به عفونت قبلی پاسخ می‌دهد و به اشتباه به مغز حمله می‌کند.

آنسفالیت چه علائمی دارد؟


بیمار به طور معمول تب، سردرد و فتوفوبی(حساسیت بیش از حد به نور) دارد. همچنین ممکن است ضعف عمومی و تشنج وجود داشته باشد.

علائم کمتر رایج

فرد همچنین ممکن است سفتی را تجربه کند، که می‌تواند منجر به تشخیص اشتباه مننژیت شود. ممکن است سفتی اندام‌ها، حرکات آهسته و زشتی وجود داشته باشد. بیمار همچنین ممکن است خواب آلود باشد و سرفه کند.

موارد شدیدتر

در موارد جدی‌تر، ممکن است فرد سر درد شدید، تهوع، استفراغ، گیجی، اختلال موقعیت‌یابی، از دست دادن حافظه، مشکلات گفتاری، مشکلات شنوایی، توهم، و همچنین تشنج و احتمالا کما را تجربه کند. در برخی موارد، بیمار می‌تواند پرخاشگر شود.

علائم و نشانه‌ها در نوزادان

در ابتدا، تشخیص آنسفالیت در کودکان و نوزادان دشوارتر است. والدین یا سرپرستان باید مراقب استفراغ، برآمدگی ملاج (ناحیه نرم در مرکز بالای سر)، گریه‌ی پی در پی که در هنگام بغل کردن کودک و آرامش بهبود نمی‌یابد و سفتی بدن، باشند.

دلیل ابتلا به آنسفالیت چیست؟


دلیل ابتلا به آنسفالیت چیست؟

انسفالیت می‌تواند در نتیجه عفونت مستقیم به مغز توسط یک ویروس، باکتری یا قارچ ایجاد شود یا زمانی که سیستم ایمنی به عفونت قبلی واکنش نشان می‌دهد؛ سیستم ایمنی به اشتباه به بافت مغزی حمله می‌کند.

آنسفالیت اولیه (عفونی) را می‌توان به سه دسته اصلی از ویروس تقسیم کرد

آنسفالیت اولیه

  • ویروس‌های رایج، از جمله HSV(ویروس هرپس سیمپلکس) و EBV(اپشتین بار ویروس)
  • ویروس‌های دوران کودکی، از جمله سرخک و اوریون
  • آربوویروس(منتقل شده توسط پشه‌ها، کنه‌ها و سایر حشرات) از جمله آنسفالیت ژاپنی، آنسفالیت نیل غربی و آنسفالیت‌های کنه‌ای.

آنسفالیت ثانویه

آنسفالیت ثانویه می‌تواند ناشی از عوارض عفونت ویروسی باشد. علائم روزها یا حتی هفته‌ها پس از عفونت اولیه شروع به ظاهر شدن می‌کنند. سیستم ایمنی بدن با سلول‌های سالم مغز مانند اندامگان خارجی برخورد می‌کند و به انها حمله می‌کند. ما هنوز نمی‌دانیم که چرا سیستم ایمنی بدن به این نحو بد عمل می‌کند.

در بیش از 50 درصد از موارد انسفالیت، علت دقیق بیماری بررسی نشده است.

انسفالیت بیشتر کودکان، افراد مسن، افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف و افرادی که در مناطقی زندگی می‌کنند که پشه‌ها و کنه‌هایی که ویروس‌های خاص را پخش می‌کنند رایج هستند، را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

آنسفالیت چگونه درمان می‌شود؟


درمان آنسفالیت بر کاهش علائم تمرکز دارد. تنها تعداد محدودی از عوامل ضد ویروسی قابل اعتماد مورد تست شده وجود دارند که می‌توانند کمک کنند، یکی از آن‌ها اسیکلوویر است؛ موفقیت برای اکثر عفونت‌ها محدود است به جز زمانی که این بیماری ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس باشد.

کورتیکواستروئیدها ممکن است برای کاهش التهاب مغز، به ویژه در موارد انسفالیت پس از عفونت(ثانویه) تجویز شوند. در صورتی که بیمار علائم شدید داشته باشد، ممکن است به تهویه مکانیکی به منظور کمک به نفس کشیدن و دیگر درمان‌های پشتیبان نیاز داشته باشد.

داروهای ضد تشنج گاهی اوقات به بیماران مبتلا به تشنج داده می‌شوند. آرام‎بخش‌ها می‌توانند برای تشنج‌، بی‌قراری و تحریک‌پذیری موثر باشند. برای بیماران مبتلا به علائم خفیف، بهترین درمان، استراحت، مقدار زیادی مایعات و تایلنول (پاراستامول) برای تب و سردرد است.

روش‌های تشخیص آنسفالیت چیست؟


روش‌های تشخیص آنسفالیت چیست؟

پزشکانی که علائم معمول را در بزرگسالان تشخیص می‌دهند، از جمله تب، سردرد، گیجی و گهگاه تشنج، یا تحریک پذیری، اشتهای ضعیف و تب در کودکان کم سن و سال، ممکن است آزمایش‌های تشخیصی بیشتری را تجویز کنند.

یک معاینه عصبی به طور کلی تشخیص می‌دهد که بیمار گیج و خواب آلود است.

در صورتی که گردن به دلیل تحریک پذیری شامگان یا پاشام مغز(غشاء‌ای که مغز و طناب نخاعی را پوشش می‌دهد) سفت است، ممکن است پزشک مننژیت یا مننگوانسفالیت را تشخیص دهد.

یک پونکسیون کمری، که یک نمونه مایع مغزی نخاعی را از ستون فقرات می‌گیرد، ممکن است سطوح بالاتر از حد معمول پروتئین و سلول‌های سفید خون را آشکار سازد.

با این حال، این آزمایش همیشه قطعی نیست، در برخی موارد ممکن است نتایج حتی اگر بیمار مبتلا به آنسفالیت باشد، طبیعی به نظر برسند.

سی تی اسکن ممکن است در تشخیص تغییرات در ساختار مغز مفید باشد. همچنین ممکن است دلایل دیگری را نیز بررسی کند، مانند سکته مغزی، آنوریسم و یا تومور.

با این حال، ام آر آی بهترین گزینه تصویربرداری برای آنسفالیت است؛ می‌تواند تغییرات مغزی معمول که نشان دهنده آنسفالیت هستند را شناسایی کند.

یک دستگاه نوار مغزی که فعالیت الکتریکی مغز را بررسی می‌کند ممکن است موج‌های شدید در یک یا هر دو لوب‌های گیجگاهی را در بیماران مبتلا به آنسفالیت نشان دهد.

در صورتی که عفونت ویروس نیل غربی علت ایجاد این عارضه در نظر گرفته شود، پزشک ممکن است آزمایش خون را تجویز کند.

آنسفالیت چه عوارضی دارد؟


اکثر بیماران مبتلا به آنسفالیت حداقل یک عارضه را تجربه می‌کنند، بخصوص بیماران سالمند، کسانی که علائم کما دارند و افرادی که در مرحله اولیه، درمان دریافت نکرده‌اند.

عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • از دست دادن حافظه، به ویژه در میان افرادی که آنسفالیت ویروس هرپس سیمپلکس داشتند.
  • تغییرات رفتاری یا شخصیتی، مانند تغییرات خلقی، احساس ناامیدی و خشم و اضطراب.
  • صرع
  • افازی- مشکلات زبان و گفتار

چگونه می‌توان از آنسفالیت پیشگیری کرد؟

واکسن زدن به موقع، موثرترین راه برای کاهش خطر ابتلا به آنسفالیت است. این‌ها شامل واکسن‌هایی برای سرخک، اوریون، و سرخجه هستند و در صورتی که ویروس در آن نواحی وجود داشته باشد، واکسن آنسفالیت‌های ژاپنی و آنسفالیت‌های کنه‌ای.

در نواحی که پشه‌هایی دارند که حامل ویروس‌های مبتلا به آنسفالیت هستند، افراد باید اقدامات لازم را برای کاهش خطر گزیده‌شدن انجام دهند. این ممکن است شامل پوشیدن لباس مناسب، اجتناب از رفتن به نواحی که پر از پشه است، اجتناب از بیرون رفتن از خانه در زمان‌های خاص در طول روز زمانی که پشه‌های زیادی بیرون هستند، خالی نگه داشتن خانه از پشه، استفاده از دافع پشه، و اطمینان از اینکه هیچگونه آب راکدی در اطراف خانه وجود ندارد، باشد.