علائم و درمان میگرن در بارداری با داروهای بی ضرر برای جنین

اگر باردار هستید، بدون تردید دردهای جدیدی را تجربه خواهید کرد. اگر شما نیز یکی از میلیون‌ها زن بارداری هستید که از قبل مبتلا به میگرن بوده‌اید، ممکن است از دانستن این موضوع که بارداری باعث کاهش علائم سردرد میگرنی برای بسیاری از زنان می‌شود، خوشحال شوید. برای درمان علائم میگرن در بارداری می‌توانید به پزشک نورولوژیست مراجعه کنید.

آیا برای زنان باردار ابتلا به میگرن خطرناک است؟


خطر تنها زمانی است که سردرد شما ممکن است نشانه‌ای از مشکل دیگری باشد. شما همیشه باید از زمانی به پزشک مراجعه نمایید که:

  •  سردرد شما با تب همراه است.
  •  سردرد شما بیش از چند ساعت باقی می‌ماند و یا به طور مداوم برگشت می‌کند.
  •  شما دچار تاری در بینایی هستید.

همیشه مهم است که در صورت تجربه کردن هر گونه سردرد پزشک خود را در جریان جزئیات مربوط به آن قرار دهید.

علل سردرد میگرنی در دوران بارداری


علل دقیق سردرد میگرنی شناخته شده نیستند. به نظر می‌رسد میگرن موجب ایجاد تغییراتی در مسیرهای عصبی، نوروکمیکال‌ها (مواد شیمیایی) و جریان خون در مغز می‌شود. محققان بر این باورند که سلول‌های مغزی تحریک شده رهاسازی مواد شیمیایی را تحریک می‌کنند. این مواد شیمیایی باعث تحریک رگ‌های خونی در سطح مغز می‌شوند. این امر به نوبه خود موجب متورم شدن عروق خونی می‌شود و پاسخ به درد را تحریک می‌کند. به نظر می‌رسد که استروژن در بروز میگرن نقش دارد. به همین دلیل است که بارداری، قاعدگی و یائسگی معمولاً الگوی سردرد میگرنی را تغییر می‌دهند. همچنین سروتونین که یک انتقال دهنده عصبی است، به نظر می‌رسد نقش مهمی در بروز میگرن داشته باشد.

ردیابی علل با ثبت زمان بروز میگرن


تغییر هورمون‌ها در دوران بارداری تنها علت تحریک کننده بروز سردرد میگرن بارداری نیست. در اکثر زنان ترکیبی از عوامل موجب بروز میگرن می‌شوند. به عنوان مثال، استرس، وعده‌های غذایی که نمی‌خورید و کمبود خواب همه از عوامل ایجاد کننده احتمالی میگرن هستند. علتی که زمانی موجب میگرن بارداری می‌شود ممکن است دلیل بروز آن در مواقع دیگر نباشد. بعضی از سردردهای میگرنی تنها چند ساعت طول می‌کشند اما برخی دیگر در صورت درمان نشدن می‌توانند یک روز کامل یا حتی دو روز طول بکشند. میگرن بارداری کاملاً غیر قابل پیش بینی است. بنابراین در حالی که بارداری ممکن است برای یک فرد موجب بدتر شدن میگرن شود، ممکن است در فردی دیگر باعث از بین رفتن آن شود. ثبت مواقع سردرد می‌تواند به شما اجازه دهد تا محرک‌های خاص بروز آن را پیگیری کنید. این کار کمک خواهد کرد که پزشک شما در خصوص بهترین درمان برای از بین بردن علائم خاص تصمیم لازم را بگیرد. همچنین ثبت وقایع ممکن است به شما در تشخیص یک الگو که به شما می‌گوید در هنگام بارداری از چه محرک‌هایی باید اجتناب کنید، کمک نماید. هر بار که سردرد دارید، موارد زیر را بنویسید:

  •  علائم خاص، جایی که درد را حس می‌کنید، احساس درد چگونه است و سایر علائم مانند استفراغ یا حساسیت به سر و صدا، بو یا نور روشن
  •  زمان شروع و پایان سردرد
  •  مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی که در طی 24 ساعت قبل از میگرن مصرف کرده‌اید.
  •  هر گونه تغییر در محیط مانند مسافرت به مکانی جدید، تغییر در آب و هوا، یا امتحان کردن مواد غذایی جدید
  •  هر گونه درمانی که انجام داده‌اید و این که آیا این درمان به بهبود سردرد شما کمک کرده یا آن را بدتر کرده است.

محرک‌های معمول سردرد عبارتند از:

  •  شکلات
  •  کافئین
  •  غذاهایی که حاوی مواد نگهدارنده ام اس جی (گلوتامات مونو سدیم) و نیترات هستند.
  •  آسپارتام، شیرین کننده‌ای که در نوتراسوئیت یا مواد مشابه وجود دارد.

آزمایشات میگرن در دوران بارداری


سردرد می‌تواند ناشی از عوارض حاملگی به نام پراکلامپسی باشد. بنابراین، قبل از تشخیص میگرن بارداری، پزشک ممکن است شما را برای شناسایی این وضعیت ارزیابی کند. تمام داروهایی که مصرف می‌کنید، از جمله داروهای بدون نسخه و مکمل‌های طبیعی را به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین در خصوص احتمال وجود سابقه خانوادگی ابتلا به میگرن به پزشک خود اطلاع دهید. پزشک اغلب میگرن بارداری را از روی موارد ثبت شده سردرد و تاریخچه پزشکی شما تشخیص می‌دهد. سی تی اسکن و دیگر آزمایشات رادیولوژی برای رد کردن علل دیگر سردرد معمولاً در دوران حاملگی توصیه نمی‌شوند. این امر به خاطر بروز خطرات احتمالی در جنین است.

مراقبت از خود در زمان بروز میگرن


اولین نکته در خصوص مقابله با سردردهای میگرنی یک شیوه زندگی سالم و مراقبت از خود است. در ادامه چند نکته برای کمک به مدیریت میگرن دوران بارداری ذکر شده است:

  •  تا حد ممکن از مصرف محرک‌های شناخته شده مانند مواد غذایی خاص اجتناب کنید.
  •  یک برنامه قابل پیش بینی از وعده‌های غذایی و تنقلات را داشته باشید.
  •  مقدار زیادی آب بنوشید.
  •  به میزان زیاد استراحت کنید.
  •  در کلاس‌های بیوفیدبک شرکت کنید یا سایر روش‌های آرامش بخش را امتحان کنید.
  •  در صورت بروز درد بسته‌های یخ را امتحان کنید، سر خود را ماساژ دهید، و در یک اتاق آرام و تاریک بمانید.

داروهای مخصوص


اگر باردار هستید یا برنامه ریزی می‌کنید که باردار شوید، پزشک معمولاً به شما توصیه می‌کند از مصرف برخی داروها اجتناب کنید مگر اینکه آن‌ها کاملاً مورد نیاز باشند. همچنین باید اثرات بالقوه دارو را روی نوزاد خود در نظر داشته باشید. در برخی موارد، تصمیم گیری باید براساس تحقیقات ناکارآمد یا کم برای یک داروی خاص انجام شود. از مصرف بسیاری از داروهای ضد میگرن برای درمان یا پیشگیری از سردرد میگرنی و علائم آن باید در دوران بارداری اجتناب شود. به این دلیل که مصرف این داروها ممکن است موجب بروز نقص‌های مادرزادی شوند. مصرف سایر داروها نیز با عوارض حاملگی همراه است. به عنوان مثال، برخی از داروها با خونریزی، سقط جنین یا محدودیت رشد داخل رحمی همراه بوده‌اند، وضعیتی که رحم و جنین به طور طبیعی رشد نمی‌کنند.

درمان میگرن حاد


درمان میگرن حاد با هدف جلوگیری از حمله میگرنی پس از بروز اولین نشانه‌ها انجام می‌شود. داروهای ضد درد یا آنالجزیک‌ها، ممکن است به کاهش درد شدید میگرن بارداری کمک کنند. با این حال، این داروهای مسکن عمومی معمولاً برای مختص مسیرهای درد میگرنی نیستند:

  •  استامینوفن به طور کلی در دوران بارداری کم خطر است.
  •  داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی از جمله آسپیرین، ممکن است در صورت نزدیک بودن به زمان تخمک گذاری، خطر خونریزی و سقط جنین را به دنبال داشته باشند. همچنین ممکن است خطر کمبود فشار خون در نوزاد در صورت مصرف آن در سه ماهه سوم بارداری وجود داشته باشد. مصرف آسپرین در نزدیکی زمان زایمان ممکن است منجر به خونریزی بیش از حد در مادران در هنگام تولد نوزاد شود.
  •  اکثر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، از جمله ایبوپروفن (که تحت نام تجاری ادویل و موترین به فروش می‌رسند) و ناپروکسن (که به عنوان آلو و سایر مارک‌ها فروخته می‌شود) به اندازه کافی دارای مطالعات تحقیقاتی برای ارزیابی تمام عوارض جانبی در دوران بارداری نمی‌باشند.
  •  به طور کلی باید از مصرف داروهای ضدافسردگی پرهیز شود. این داروها اگر برای مدت زمان طولانی مورد استفاده قرار گیرند، خطر ابتلا به اعتیاد در مادر و نوزاد وجود دارد.

ارگوتامین‌ها به طور خاص برای درد میگرن استفاده می‌شوند. اما پزشکان مصرف این نوع از داروها در دوران بارداری را توصیه نمی‌کنند. ارگوتامین‌ها خطر بروز نواقص مادرزادی را در جنین افزایش می‌دهند، به خصوص اگر در سه ماهه اول دوران بارداری مصرف شوند. این داروها همچنین ممکن است انقباضات رحمی و زایمان زودرس را تحریک کنند.
تریپتان ها به طور خاص در مسیر درد میگرن عمل می‌کنند. بروز نقص‌های مادرزادی در صورت مصرف این نوع از داروها گزارش نشده است. اما در عین حال بیشتر تحقیقات تا به امروز روی حیوانات، نه انسان متمرکز شده‌اند. در سال 2008 مجله انجمن پزشکی آمریکا اخطار خود را علیه استفاده ترکیبی تریپتان ها با دو نوع معمول از داروهای ضد افسردگی تجدید کرد:

  •  مهارکننده‌های بازجذب سروتونین انتخابی
  •  مهارکننده‌های بازجذب سروتونین / نوراپی نفرین انتخابی

این ترکیب خطر ابتلا به یک بیماری تهدید کننده حیاتی به نام سندرم سروتونین را به همراه می‌آورد. سایر داروها ممکن است برای تسکین علائم خاصی از میگرن در طول دوران بارداری تجویز شوند. به عنوان مثال، داروهای ضد تهوع کمک می‌کنند تا استفراغ و تهوع همراه با میگرن کاهش یابند. اما مصرف بسیاری از داروهایی که معمولاً برای میگرن استفاده می‌شوند در دوران بارداری مورد بررسی قرار نگرفته‌اند، بنابراین ایمنی و یا خطر بروز مشکلات در جنین در صورت مصرف این داروها مشخص نشده است.

درمان پیشگیرانه


اگر حملات تند و شدید داشته باشید، درمان پیشگیرانه ممکن است شدت حملات آینده را کاهش دهد یا آن‌ها را متوقف کند. بسیاری از داروهای مورد استفاده برای پیشگیری در ابتدا برای درمان سایر شرایط مانند فشار خون بالا مورد استفاده قرار گرفته‌اند. به یک متخصص مغز و اعصاب با تجربه درمان زنان باردار مراجعه کنید. او یک دارو را در کمترین دوز مورد نیاز برای کمک به شما تجویز می‌کند و احتمالاً نوعی از گفتار درمانی را توصیه خواهد کرد. داروهای نسبتاً ایمن برای پیشگیری از میگرن شامل بتا بلوکرهایی مانند پروپرانولول و لابلاتول و همچنین مسدود کننده‌های کانال کلسیم مانند وراپامیل هستند. هنگام بارداری، قبل از مصرف هر گونه داروی، گیاهان دارویی یا طبیعی، با پزشک خود صحبت کنید. اگر شما نمی‌توانید داروها را مصرف کنید یا تمایل به استفاده از دارو ندارید، دستگاه سفالی ممکن است ارزش امتحان کردن را داشته باشد. سفالی اولین دستگاه مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا FDA است که برای جلوگیری از میگرن در افراد بالای 18 سال استفاده می‌شود. این دستگاه قابل حمل شبیه هدبند می‌تواند پالس‌هایی را روی پوست پیشانی ایجاد کند. این امر موجب تحریکی عصب همراه با سردرد میگرنی می‌شود. سفالی یک بار در روز به مدت 20 دقیقه استفاده می‌شود، و هنگام استفاده از آن احساس سوزن سوزن شدن یا ماساژ را خواهید داشت. اگر به متخصص سردرد مراجعه می‌کنید، در مورد ایمنی هر نوع دارو در دوران بارداری با متخصص زنان و زایمان خود یا یک متخصص مامایی نیز مشورت نمایید. در حالی که درد میگرنی ممکن است غیر قابل تحمل باشد، به خطر انداختن سلامت کودکتان می‌تواند مشکلات مادام العمر را برای کودک ایجاد کند.