درمان نوروفیبروماتوز نوع یک و لکه‌های پوستی آن با جراحی و لیزر

وروفیبروماتوز

نوروفیبروماتوز1 (NF1)، که به بیماری فون رکلینگ‌هاوزن شناخته می‌شود، یک اختلال ژنتیکی است که با رشد تومورهای غیر سرطانی (خوش خیم) متعدد روی اعصاب و پوست (نوروفیبروما) و ایجاد نواحی پوست با رنگ غیرطبیعی (رنگدانه) مشخص می‌شود. نواحی دارای رنگدانه پوست غیرطبیعی معمولا شامل تغییر رنگ به صورت کم رنگ شدن یا قهوه ای روشن (نقاط کافه او لیت) است و در مکان‌های غیر معمول مانند زیر بازو (ناحیه زیر بغل) یا در کشاله ران (ناحیه مغبنی) رخ می‌دهد. چنین ناهنجاری‌های رنگدانه ای پوست اغلب در یک سالگی مشهود است و اندازه و تعداد آن‌ها در طول زمان افزایش می‌یابد.

هر چند به نظر می‌رسد که نروفیبروماتوز نوع 1، بیماری پوستی باشد اما این بیماری در اثر ایجاد تومور‌های خوش خیم در تمام طول سیستم عصبی می‌شود که علائم آن در سطح پوست دیده می‌شود. این بیماری می‌تواند ظاهر ناخوشایندی برای بیمار ایجاد کند و حتی باعث بدشکلی استخوان‌ها نیز باشد.برای تشخیص و درمان این بیماری در مراحل مختلف لازم است به جراح متخصص مغز و اعصاب مراجعه شود.
دکتر مرادی به عنوان جراح متخصص و متبحر در زمینه تشخیص و درمان تومورهای مغز و اعصاب می‌تواند به بیماران در درمان این بیماری کمک کند. برای دریافت مشاوره و مراجعه حضوری می‌توانید از طریق شماره‌های 02833235232 - 09192810165 تماس حاصل فرمایید.

علائم و نشانه‌های نوروفیبروماتوز نوع 1 چیست؟


علائم

علائم نوروفیبروماتوز نوع یک معمولا در دوران کودکی آغاز می‌شود و بسته به شرایط، ممکن است تشخیص قطعی اغلب در چهار سالگی یا زودتر اتفاق بیفتد. این اختلال در طول عمر پیشرونده است. در برخی موارد علائم نوروفیبروماتوز نوع یک در هنگام بلوغ، بارداری یا زمانی که تغییرات هورمونی اتفاق می‌افتد، بدتر می‌شود، هرچند این همبستگی هنوز کاملا درک نشده است. دامنه و شدت علائم نوروفیبروماتوز نوع یک در افراد مبتلا به بیماری بسیار متفاوت است و میزان پیشرفت این اختلال قابل پیش بینی نیست. با این حال، اکثریت بیماران (تقریبا 60٪) یک نوع "خفیف" این شرایط را دارند.

اغلب اولین علامت  نوروفیبروماتوز نوع یک ، ظهور لکه‌های قهوه ای متعدد بر روی پوست (نقاط کافه او لیت) و یا لکه دار شدن ناحیه زیر دست (زیر بغل) یا كشاله ران (مغبنی) است كه ممكن است در هنگام تولد و یا نوزادی رخ دهد. گره‌های لیش همچنین ممکن است در اوایل زندگی وجود داشته باشند و به شدت بیانگر نوروفیبروماتوز نوع یک هستند، زیرا آن‌ها در تقریبا 97٪ افراد مبتلا به این بیماری رخ می‌دهد.

تومورهای غیر سرطانی (خوش خیم) متعدد( نوروفیبروماها)در نوروفیبروماتوز نوع یک در طول پوشش اعصاب در زیر پوست و یا در نواحی عمیق تر بدن ایجاد می‌شود. نوروفیبروما ممکن است در هر عضو بدن ایجاد شود. نوروفیبروماهای پوستی (جلدی) یا نوروفیبروماهای کم فاصله تر (نوروفیبروماهای شبکه ای) ممکن است باعث بد شکلی شوند. گاهی اوقات تومورها ممکن است در مغز، روی اعصاب خارج شونده از مغز و یا طناب نخاعی ایجاد شوند. تعداد کلی نورفیبروماها در یک بزرگسال ممکن است از چند تومور تا صدها یا حتی هزاران مورد باشد و تعداد این تومورها با سن افزایش می‌یابد. درد ممکن است از یک عصب محیطی آسیب دیده و یا در نتیجه اثر توده ناحیه ای در ساختارهای مجاور رخ دهد. در 8 تا 15 درصد افراد مبتلا به نوروفیبروما ممکن است تومور سرطانی شود (تومورهای غلاف عصبی محیطی بدخیم) که با درد، کاهش وزن، تعریق شبانه همراه است و نیازمند ارزیابی و درمان فوری است.

تقریبا 15٪ از افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک دچار تومورهای مغزی (گلیوما) می‌شوند، که تقریبا همیشه در طول دوران کودکی ایجاد می‌شوند. این تومورها اغلب بر روی اعصاب چشم (گلیومای عصب بینایی) ایجاد می‌شود و ممکن است بینایی را تحت تاثیر قرار دهد یا به طور بالقوه منجر به نابینایی شود. علاوه بر این، انواع تومورهای دیگر، از جمله تومورهای بافت بنیادی گوارشی (GIST)  ممکن است در بیماران مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک، ایجاد شود. در زنان مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک، افزایش 3.5 برابری خطر ابتلا به سرطان سینه و افزایش پنج برابری خطر ابتلا به سرطان سینه در سن 50 سالگی وجود دارد.

مشکلات ارتوپدی، از جمله انحنای ستون فقرات (اسکولیوز)، رشد غیر طبیعی استخوان جمجمه (دیسپلازی بال‌های مفصلی) یا وضعیتی که مشخصه آن از دست دادن بافت استخوانی، شکستگی و بهبودی غیر طبیعی و خم شدن استخوان‌های بلند تحمل وزن (شبه آرتروز) است، ممکن است با نوروفیبروماتوز نوع یک همراه باشد. علاوه بر این، اختلالات تراکم استخوان (استئوپنی و پوکی استخوان) در افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک بیشتر از افراد معمولی است. فرایندی که این شرایط را ایجاد می‌کند به طور کامل مشخص نیست، اما با کاهش سطح فعال ویتامین D، افزایش سطح هورمون پاراتیروئید و افزایش شاخص‌های شکستگی استخوان مرتبط است. افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک از قد متوسط ​​کوتاه ترند، ​​ قدرت عضلانی کمتر از حد متوسط دارند و سر آن‌ها نسبت به سن شان بزرگ تر از حد متوسط است.

رشد جنسی ممکن است در افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک تاخیر داشته باشد یا زودتر از موعد (بلوغ زودرس) رخ دهد. علاوه بر این، بیش از 50 درصد از افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک تجربه ناتوانی در یادگیری مانند اختلال بیش فعالی کمبود توجه (ADHD) دارند. تشنج نیز ممکن است رخ دهد. علائم دیگر شامل سردرد، بی حسی و یا ضعف می‌باشد.

در فرم جایگزیده نوروفیبروماتوز نوع یک ، که به نوروفیبروماتوز بند بند شناخته می‌شود، رنگدانه‌های غیر طبیعی و یا تومورها ممکن است به یک ناحیه بدن محدود باشد.

چه عواملی باعث ابتلا به نوروفیبروماتوز تیپ یک می‌شود؟


 در حدود 50٪ از افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک ، این اختلال از یک والد به ارث برده می‌شود. فقط یک والد تحت تأثیر این بیماری کافیست تا کودک مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک شود (یعنی بیماری غالب اتوزومی). نوروفیبروماتوز نوع یک نسل‌ها را از بین نمی‌برد. جهش‌های گاه به گاه یا تصادفی در یک ژن عامل نوروفیبروماتوز نوع یک در 50٪ موارد باقی مانده به حساب می‌اید، و زمانی رخ می‌دهد که یک کودک دارای نوروفیبروماتوز نوع یک باشد ، اما نه پدر و نه مادر مبتلا نباشند. ژن نوروفیبروماتوز نوع یک ، یک ژن قابل توجه بزرگ، روی کروموزوم 17q11 قرار داده شده است، و دارای یکی از بالاترین نرخ‌های جهش شناخته شده (1به 10،000) برای هر ژن انسانی است. علل این جهش بالا هنوز تحت بررسی هستند، و ممکن است (تا حدی) به علت اندازه بزرگ ژن باشد که منجر به احتمال خطاهای تصادفی بیشتر در رشد سلولی می‌شود.

ژن نوروفیبروماتوز نوع یک تولید نوروفیبرومین، پروتئینی که برای جلوگیری از رشد تومورها (سرکوب کننده تومور) عمل می‌کند، را تنظیم می‌نماید. جهش در ژن نوروفیبروماتوز نوع یک منجر به تولید یک نسخه غیرفعال از نوروفیبرومین یا کاهش بیان نوروفیبرومین می‌شود، بنابراین سلول‌های رشد و تقسیم سلولی را بر هم می‌زند. در حالی که دو نسخه عملکردی از هر ژن در بدن انسان وجود دارد و به علت طبیعت غالب اتوزوم، تنها یک نسخه از ژن نوروفیبروماتوز نوع یک در همه بافت‌ها جهش یافته است، یک جهش دوم در سلول داده شده ضروری است تا کاملا فعالیت سرکوب کننده تومور نوروفیبرومین را از دست بدهد و سبب ایجاد تومور در آن ناحیه شود.

جهش‌های متعدد مختلف از ژن نوروفیبروماتوز نوع یک (به عنوان مثال جهش‌های حذف، درج، نقطه ای) در افراد مبتلا به این اختلال شناسایی شده است. محققان مشخص کرده اند که برخی از افراد به شدت تحت تأثیر ممکن است دچار حذف تمام ژن نوروفیبروماتوز نوع یک و همچنین حذف مواد از برخی دیگر ژن‌های مجاور (ژن‌های پیوسته) شوند، که به طور بالقوه به تغییرات گسترده ای از علائم و یافته‌ها در کسانی که مبتلا به این اختلال هستند می‌شود.

یک فرم جایگزیده تر نوروفیبروماتوز نوع یک (نوروفیبروماتوز قطعه قطعه) به دلیل تغییر ژنتیکی در ژن NF1 است که به ارث برده نمی‌شود، بلکه به صورت گاه به گاه در طول رشد جنین (جهش موضعی) اتفاق می‌افتد. فقط یک قسمت از سلول‌های بدن، جهش NF1 بیماری زا (موزاکیسم ژنتیکی) را دارد و بنابراین علائم و نشانه‌های نوروفیبروماتوز نوع یک قطعه قطعه اغلب تنها در یک قسمت بدن ظاهر می‌شود. جهش نوروفیبروماتوز نوع یک عامل مورد نوروفیبروماتوز نوع یک قطعه قطعه، ممکن است توسط فرزندان به ارث برده شود و باعث ایجاد نوروفیبروماتوز نوع یک کامل شود؛ خطر این انتقال به خوبی شناخته شده نیست و احتمالا به توزیع سلول‌های جهش یافته در والدین بستگی دارد.

روش‌های تشخیص نوروفیبروماتوز نوع یک چیست؟


تشخیص

تشخیص نوروفیبروماتوز نوع یک معمولا در دهه اول زندگی، و بر اساس لکه دار شدن مشخص پوست، نقاط کافه او لیت، گلیومای عصب چشم و یا شبه آرتروز انجام می‌شود. اگر هر یک از این معیارها وجود داشته باشد و تشخیص داده شود و اگر دو یا چند معیار زیر وجود داشته باشد، نوروفیبروماتوز نوع یک باید مشکوک باشد:

  • 6 نقطه یا تعداد بیشتر از نقاط کافه او لیت 1.5 سانتیمتری یا بزرگتر در افراد بعد از بلوغ، 0.5 سانتی متر یا بیشتر در افراد قبل از بلوغ
  • دو یا چند نوروفیبروما از هر نوع و یا یک یا چند نوروفیبرومای شبکه ای
  • لکه دار شدن زیر بازو (زیر بغل) یا در ناحیه کشاله ران (مغبنی)
  • تومور خوش خیم عصب بینایی (گلیوما اپتیکی)
  • دو یا چند گره لیش در عنبیه چشم (تورم عنبیه)
  • ضایعات خاص استخوانی شامل رشد غير طبيعی استخوان اسفنوئيد جمجمه (دیسپلازی اسفنوئيد) يا نازک شدن، شکستگی و خم شدن استخوان‌های بلند (شبه آرتروز)
  • یک والد، خواهر یا فرزند (بستگان درجه اول) دچار نوروفیبروماتوز نوع یک

تشخیص نوروفیبروماتوز نوع یک معمولا بر اساس یافته‌های بالینی است. هنگامی که نوروفیبروماتوز نوع یک مشکوک باشد، تست‌های آزمایشگاهی برای تشخیص افراد، در دسترس هستند. بعضی از یافته‌های پوستی (به عنوان مثال، نقاط کافه او لیت) همیشه به راحتی قابل مشاهده نیستند و ممکن است نیاز به استفاده از نور ماوراء بنفش برای شناسایی باشد. آزمایش ژنتیکی مولکولی برای جهش‌های موجود در ژن نوروفیبروماتوز نوع یک می‌تواند برای تشخیص قبل از بروز علائم در بسیاری از موارد استفاده شود.

نوروفیبروماتوز نوع یک چگونه درمان می‌شود؟


درمان

افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک ممکن است تحت عمل جراحی قرار بگیرند تا بسته به اندازه و محل، تومورهای به طور خاص آزار کننده یا بد شکل را برطرف کنند. درمان لیزر و الکتروکاتر نیز گزینه‌هایی برای نوروفیبروما‌های پوستی کوچکتر هستند. پرتو درمانی، شیمی درمانی و یا هر دو درمان ممکن است توسط بعضی از پزشکان برای درمان تومورهای مرتبط با نوروفیبروماتوز نوع یک استفاده شود، هرچند که نقش آن‌ها کم رنگ‌تر است و بستگی به نوع و مکان تومور دارد. درمان فیزیکی ممکن است برای برخی افراد سودمند باشد. انواع دستگاه‌های ارتوپدی ممکن است در بعضی موارد باعث افزایش تحرک شوند. درمان دیگر علامتدار و حمایتی است. برای مثال، در بیماران مبتلا به اسکولیوز، ممکن است بریس برای جلوگیری از پیشرفت، لازم باشد.

نظارت منظم برای مدیریت بیماری مهم است. آزمایشات فیزیکی سالانه برای همه بیماران، علاوه بر غربالگری فشار خون و معاینات مکرر چشم توصیه می‌شود. به بیماران دوران کودکی توصیه می‌شود که تست‌های سالانه چشم پزشکی و همچنین ارزیابی‌های منظم رشد و نمو داشته باشند. ممکن است بسته به موقعیت و نشانه‌ها، تصویربرداری پیشرفته (ام آر آی و PET یا  PET / CT) برای نظارت بر تومورهای داخلی توصیه شود. ام آر آیکل  بدن به عنوان یک ابزار برای نظارت کمی بر روی تومورهای داخلی در دست بررسی است.

نظارت بیشتر بر ناهنجاری‌های سیستم خاص ممکن است ضروری باشد. اگر اختلالات سیستم عصبی مرکزی، سیستم اسکلتی، سیستم قلبی عروقی یا چشم وجود داشته باشد، بیماران باید با یک متخصص مجرب مشورت کنند.

مشاوره ژنتیکی برای افراد مبتلا به نوروفیبروماتوز نوع یک و خانواده‌های آن‌ها توصیه می‌شود.

کپی فقط با ذکر لینک و منبع بلامانع است.