تشخیص و درمان دارویی، حرکتی حملات بیماری ام اس و زندگی عادی با آن

تقریبا تمامی علائمی که با بیماری ام اس بروز می‌کنند با سایر بیماری‌ها مشترک هستند. گاهی اوقات هنگام عود کردن اولین نشانه بیماری نمی‌توان با اطمینان آن را به ام اس یا اسکلروز چندگانه نسبت دارد. برای نمونه ممکن است طی چند هفته به بی‌حسی پا یا تاری دید دچار شوید و سپس علائم برطرف شوند. احتمال دارد این علائم شروع ابتلا به ام اس را نشان دهند یا صرفا به بیماری غیر از ام اس مربوط شوند. هر چند در حال حاضر ام اس درمان قطعی مشخصی ندارد اما با رعایت برخی موارد درمانی و دارویی می‌توان عوارض ناشی از این بیماری را به حداقل رساند و از پیشرفت آن جلوگیری کرد.

برای آگاهی بیشتر و پیشگیری از ابتلا به این بیماری می‌توانید به نورولوژیست (داخلی اعصاب ) مراجعه کنید.

علت بیماری ام اس چیست؟


علت دقیق بیماری ام اس هنوز به وضوح شناخته نشده است اما می‌توان گفت این بیماری در اثر حمله گلبول‌های سفید به غلاف سلول‌های عصبی ایجاد می‌شود. بر اثر این آسیب در غلاف عصب‌ها اختلالاتی در انتقال پیام‌های عصبی ایجاد می‌شود که باعث کندی حرکت، فلج موقت و .... می‌گردد.

نحوه تشخیص بیماری ام اس


غالبا تشخیص قطعی ام اس به راحتی صورت نمی‌گیرد مگر اینکه بیماری دو یا چند بار عود کرده باشد. لذا ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها به علائم بیماری دچار باشید ولی تشخیص دقیق و محرز بودن ام اس مورد تایید قرار نگرفته باشد.

چه آزمایشاتی مفید هستند؟


در اکثر موارد، با هیچ آزمایشی نمی‌توان قطعی بودن بیماری ام اس را به محض بروز اولین علائم یا در همان مراحل ابتدایی تایید کرد. با این حال برخی آزمایشات موثر واقع می‌شوند و شاید از طریق آنها بتوان علت احتمالی علائم را به بیماری ام اس ربط داد.

 ام آر آی مغز یک آزمایش بسیار موثر است. با این نوع آزمایش می‌توان التهاب و پلاک‌های جزئی مغز که در هنگام ابتلا به ام اس بروز می‌کنند را شناسایی کرد. با آنکه آزمایش ام آر آی در زمینه تشخیص بیماری ام اس بسیار سودمند است، اما همیشه و به خصوص در مراحل اولیه بیماری نمی‌توان بیماری را صد در صد تشخیص داد. نتایج آزمایش ام آر آی را همیشه باید همراه با نتایج معاینات بدنی و علائم بیماری مورد بازبینی و بررسی قرار داد. از آنجا‌ که آزمایش ام آر آی در اکثر کلینیک‌ها کاربرد دارد، درحال حاضر کمتر از سایر تست‌ها استفاده می‌شود. با این‌ حال بعضی مواقع سایر تست‌ها هم انجام می‌شوند ازجمله:

  •  نمونه‌گیری از بخش تحتانی ستون مهره: طی این آزمایش و تحت بیهوشی موضعی سوزنی به قسمت تحتانی ستون مهره تزریق می‌گردد. بدین‌ترتیب از مایع اطراف طناب مغزی نخاعی نمونه‌برداری می‌شود و اصطلاحا به آن مایع مغزی نخاعی می‌گویند. میزان پروتئین موجود در این مایع اندازه‌گیری خواهد شد. برخی پروتئین‌ها به واسطه بیماری ام اس تغییر می‌کنند، با این وجود احتمال تغییر آنها در اثر سایر عارضه‌ها هم وجود دارد.
  •  تست پتانسیل تحریکی: در این آزمایش از تعدادی الکترود جهت تشخیص الگوی غیرطبیعی و کند تکانه‌های الکتریکی برخی عصب‌ها استفاده می‌شود.

درمان بیماری ام اس


درحال حاضر اگرچه درمان قطعی برای بیماری ام اس وجود ندارد، گاها می‌توان برخی علائم ام اس را درمان کرد. به طور کلی روش‌های درمان یماری ام اس به چهار گروه دسته بندی می‌شوند:

  •  داروهایی که با آنها می‌توان از شدت بیماری کاست.
  •  تجویز داروی استروئید جهت درمان بیماری ام اس و جلوگیری از بروز دوباره بیماری
  •  سایر روش‌های درمانی و پشتیبانی همگانی جهت کاهش معلولیت یا نقص عضو
  • روش‌های درمانی و داروهای گیاهی دیگر برای کاهش علائم

داروهایی که به قصد اصلاح روند بیماری تجویز می‌گردند

 این داروها به عامل‌های تنظیم‌کننده سیستم ایمنی شهرت دارند. برخی از این داروها شامل اینتروفن بتا، گلاتیرامر، دی‌متیل فومارات، تری‌فلونامید، المتوزوماب، ناتالیزومب، فینگولیمود و میتوکسانترون می‌شوند. با این داروها نمی‌توان به کلی ام اس را درمان کرد و برای تمامی بیماران مبتلا به ام اس تجویز نمی‌شود. ناتالیزومب یک داروی جدیدتر محسوب می‌گردد و برای بیماران مبتلا به ام اس پیشرفته‌ و بسیار فعال کاربرد دارد. فینگولیمود و تری‌فلونامید و دی متیل فومارات به عنوان تنها قرص‌های اصلاح‌کننده بیماری شناخته شده‌اند. سایر داروها تزریقی هستند. تحقیقات نشان داده است در بیشتر موارد مصرف این داروها مانع از عود کردن بیماری می‌گردد. ممکن است تاثیر جزئی هم بر کند کردن پیشرفت بیماری داشته باشند. دقیقا معلوم نیست این قرص‌ها به چه نحوی تاثیر خود را می‌گذارند اما به طریقی در دستگاه ایمنی بیمار دخالت می‌کنند.

داروی‌های استروئید (کورتیکواستروئید)

درصورت بروز مجدد بیماری ام اس و ناتوان کردن بیمار گاها داروی استروئیدی تجویز می‌گردد. معمولا به مدت چند روز دوز بالایی از این دارو به بیماران تزریق می‌شود، قرص استرویید ممنوع است و هرگز استفاده نمی‌شود در مرحله حمله حاد فقط تزریق سیستمیک استرویید برای چند روز و یا ممکن است استروئید را به وریدهای بیمار تزریق کنند. داروهای استروئید از طریق کاهش التهاب عمل می‌کنند. یک دوره درمانی با داروی استروئید معمولا مدت زمان عود کردن ام اس را کاهش می‌دهد. به عبارتی دیگر این دارو قادر است علائم ام اس را سریعتر از سایر داروها بهبود بخشد. با این حال داروهای استروئیدی قادر به درمان روند پیشرفت دائمی بیماری نمی‌باشند.

روش‌های درمانی و داروهای گیاهی برای کاهش علائم

درمان دارویی به هیچ عنوان جایگزین درمان دارویی نبوده و اثرات اثبات شده‌ای ندارد ولی می‌توان در کنار درمان با داروهای شیمیایی استفاده گردند. بسته به نوع علائم ممکن است از سایر روش‌های درمان بیماری ام اس جهت مقابله با علائم ام اس استفاده گردد. برای نمونه:

  •  استفاده از داروهای ضداسپاسم یا داروهای گیاهی مانند عرق و چای بابونه، موز ماست و شیر و عسل به منظور رفع گرفتگی عضلانی
  •  بعضی مواقع به داروهای مسکن نیاز است. انواع گوناگونی از داروهای مسکن جهت بهتر کردن درد عصبی قابل دسترس هستند. یا می‌توان از داروهای گیاهی مانند چای یا عرق زنجبیل و دارچین استفاده کرد.
  •  داروهایی که به رفع برخی مشکلات ادراری بیمار کمک می کنند.
  •  اغلب اوقات و در صورت پیشرفت افسردگی داروهای ضدافسردگی تجویز می‌شوند. همچنین می‌توان برای رفع افسردگی از چای زعفران و وانیل و عرق استخدوس استفاده نمود.
  •  داروهایی که اغلب به رفع اختلال نعوظ یا سستی آلت تناسلی کمک می‌کنند.
  •  فرضیه‌هایی درباره مفید بودن گل گیاه شاهدانه برای بیماران مبتلا به ام اس مطرح است.

سایر روش‌های درمانی

بسته به نوع اختلال یا معلولیت ممکن است تعدادی روش درمانی به بیمار توصیه گردد. از جمله:

  •  فیزیوتراپی
  •  کاردرمانی
  •  گفتاردرمانی
  • مشاوره و حمایت از طرف پرستار متخصص
  •  روان درمانی
  •  مشاوره

سبک زندگی روزمره


وقتی نوبت به سبک زندگی می‌رسد، یک توصیه کلی به تمام بیماران مبتلا به ام اس می‌شود و آن پیروی از رژیم غذایی سالم، ورزش‌های مناسب، پرهیز از مصرف زیاد الکل و دخانیات است. علاوه‌ بر این، می‌توانید از افراد کارشناس در زمینه بیماری ام اس اطلاعات کسب کنید. شاید با نظرات مختلفی مواجه شوید اما همیشه عاقلانه قضاوت کنید و تصمیم بگیرید.

مصرف سیگار

شواهد زیادی نشان می‌دهد مصرف دخانیات عامل اصلی ابتلا به بیماری ام اس است. ریسک بیشتر ابتلا به ام اس و همچنین پیشرفت سریع بیماری با سیگار کشیدن ارتباط دارد.

رژیم غذایی مناسب

دیدگاه‌ها و نظراتی گوناگونی در رابطه با یک رژیم غذایی مناسب برای بیماران ام اس مطرح شده است. تحقیق در این زمینه کار دشواری است اما انتخاب یک رژیم غذایی متعادل به بیمار مبتلا به ام اس بستگی دارد.

ورزش منظم

به منظور بهبود وضعیت تندرستی و ثابت نگه داشتن وزن بدن، ورزش منظم حائز اهمیت است، اما ورزش کردن در تسکین علائم ام اس هم تاثیرگذار است. ما با همکاری یک متخصص فیزیوتراپ مغز و اعصاب یک سری تمرینات ورزشی متناسب با نیازهای بیماران را طراحی کرده‌ایم.

خستگی

ممکن است دچار خستگی روانی و فیزیکی شوید (نوعی ناتوانی در انجام وظایف). اگر خستگی مشکل ایجاد کند، آنوقت نحوه انجام دادن آهسته‌تر وظایف و در اولویت قرار دادن وظایف مهم و فوریتی را یاد بگیرید.

افسردگی

دچار شدن به افسردگی و اضطراب در بین بیماران ام اس رایج است. این عوارض ام اس ممکن است در اثر رویدادهای مهم زندگی از جمله تایید شدن بیماری ام اس، یا درنتیجه آسیب مستقیم به قسمتی از مغز که خلق و خو را کنترل می‌کند، بروز کنند.

ازدواج بیماران ام اس

اختلالات خلقی ایجاد شده در ام اس می‌تواند بر زندگی زناشویی و خانوادگی و روابط اجتماعی بیماران تاثیر بگذارد که مراجعه به روانپزشک یا مشاور و دریافت دارو یا تمرینات خاص می‌توانند بر این مشکلات غلبه کرده و مانند افراد عادی ازدواج کرده، بچه دار شوند و زندگی اجتماعی معمول خود را دنبال کنند.