آندوسکوپی قاعده جمجمه از سینوس اسفنوئید برای درمان عارضه های مغزی

قاعده جمجمه

جراحی برای حذف تومورهای هیپوفیز و سایر ضایعات در قاعده جمجمه در طول دو دهه گذشته بسیار کم تهاجمی شده است. در مقایسه با عمل جراحی میکروسکوپی یا باز، جراحی آندوسکوپی شامل برش‌های کوچک است. جراحی آندوسکوپی اندوناسال، که در آن آندوسکوپی از طریق سوراخ بینی انجام می‌شود نیز در 10 سال گذشته محبوبیت داشته است.مزایای اصلی جراحی آندوسکوپی عبارتند از: اجتناب از انقباض مغز، حداقل یا بدون دستکاری عصب بینایی، بدون برش صورت.

جراحی از طریق مسیر اندوناسال روشی است که  برای تقریباً تمام آدنوم های هیپوفیز و کیست شکاف  Rathkeو همچنین بیشتر کرانیوفارنژیوما و کوردوما ترجیح داده میشود. با استفاده از آندوسکوپی با وضوح‌بالا (تلسکوپ جراحی)، جی پی اس مغزی و اولتراسوند داپلر برای تعیین محل شریان کاروتید، روش اندونسال به یک روش ایمن و مؤثر تبدیل‌شده است.

اگر مایلید درباره این روش کم‌خطر که عوارض کمتری نسبت به روش سنتی جراحی باز مغز دارد، اطلاعات بیشتری کسب کنید، از دکتر مرادی، متخصص جراحی مغز و اعصاب  راهنمایی بخواهید. دکتر مرادی با توجه به تجربه و تبحر خود در خصوص درمان انواع جراحی‌های مغزی می‌تواند به شما برای انتخاب بهترین روش درمان کمک نماید. برای رزرو وقت ملاقات می‌توانید با شماره تلفن 02833235232 - 09192810165 تماس حاصل فرمایید.

آناتومی قاعده جمجمه


آناتومی قاعده جمجمه

قاعده‌ی جمجمه سطح استخوانی نامنظم پیچیده است که مغز روی آن قرار می‌گیرد. این منطقه حاوی رگ‌های خونی بزرگ است که مواد مغذی ضروری و اعصاب مهم و مسیرهای خروج مغز را فراهم می‌کند. کف جمجمه به سه منطقه از جلو و عقب تقسیم می‌شود: بخش قدامی، میانی و بخش خلفی. محفظه قدامی ناحیه بالای چشم فرد است، محفظه میانی ​​ناحیه پشت چشم است و در اطراف غده هیپوفیز، ارگان لازم برای عملکرد مناسب هورمونی، قرار دارد.محفظه خلفی حاوی مغز استخوان و مخچه است. مغزمیانی ارتباط بین مغز و نخاع است که شامل منشأ اعصاب درگیر در کنترل تنفس، فشارخون، حرکات چشم، بلعیدن، و غیره است. این ارتباط از طریق سوراخ بزرگ، شناخته‌شده به‌عنوان فرامن مگنوم، انجام میشود. مخچه که در پشت فرامن مگنوم قرار دارد مسئول هماهنگی و تعادل است. سقف قاعده‌ی جمجمه متشکل از مغز و یک ورقه ضخیم است که مغز روی آن قرار دارد و به نام تنتوریوم نامیده می‌شود. هر قسمت از قاعده‌ی جمجمه در سطحی متفاوت قرار دارد که به پیچیدگی این منطقه می‌افزاید. زمانی که یک فرد ایستاده و به سمت جلو حرکت می‌کند محفظه قدامی بالاترین سطح است و محفظه خلفی پایین‌تر است.

علل تومورهای قاعده جمجمه


پزشکان و محققان علل تومورهای قاعده‌ی جمجمه و یا هرگونه توموری که در بدن رشد می‌کند را نمی‌دانند. آن‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که اکثر تومورهای مغزی با ناهنجاری‌های ژن‌های مسئول کنترل چرخه سلولی مرتبط هستند. این اختلالات منجر به رشد سلول‌های کنترل نشده می‌شود.

علائم تومورهای قاعده جمجمه


علائم تومورهای قاعده جمجمه

علائم بیماران مبتلابه بیماری‌های قاعده‌ی جمجمه بسیار متغیر است زیرا بسیاری از ساختارهای مهم موجود در این منطقه است. این علائم ناشی از فشرده شدن اعصاب مهم یا مسدود شدن جریان طبیعی مایع اطراف مغز است.

  • تومور محوطه قدامی ممکن است سردرد ، احتقان سینوسی یا تغییرات بینایی را ایجاد کند.
  • تومور در محفظه میانی ​​می‌تواند اختلالات عملکرد غدد درون‌ریز یا تغییرات بینایی را ایجاد کند.
  • کسانی که دارای تومور در محفظه خلفی هستند دچار گردن درد، سرگیجه، وزوز گوش، از دست دادن شنوایی و مشکلات بلع و صحبت می‌شوند.

ابزارهای تشخیصی برای اختلالات پایه جمجمه


روش‌های زیر برای تشخیص تومورها و اختلالات مغز مؤثر است:

تصویربرداری ام آر آی (MRI)  

ام آر آی یک آزمایش تشخیصی است که تصاویر سه‌بعدی ساختارهای بدن را با استفاده از میدان مغناطیسی و فناوری رایانه‌ای تولید می‌کند. ام آر آی تصاویر بسیار واضح از انواع مختلف بافت عصبی و تصاویر واضح از مغز و قسمت خلفی مغز را ارائه می‌دهد. ام آر آی مغز می‌تواند بسیاری از اختلالات ازجمله نشانه‌های مینی سکته قبلی را تشخیص دهد.

توموگرافی کامپیوتری ( سی‌تی‌اسکن یا کت اسکن)

سی‌تی‌اسکن از ترکیبی از اشعه ایکس و تکنولوژی کامپیوتر برای تولید تصاویر مغز استفاده می‌کند. سی‌تی‌اسکن ساختار مغز را نشان می‌دهد و وجود توده، جمع‌آوری مایع یا نشانه‌های سکته مغزی را ارزیابی می‌کند.

اسکن استخوان: این روش شامل تزریق مواد رادیواکتیو به جریان خون می‌شود. تومور مواد را جذب می‌کند و یک دوربین مخصوص برای تولید تصویر با استفاده از یک کامپیوتر استفاده می‌شود. به‌این‌ترتیب پزشک شما می‌تواند تومور استخوان را پیدا کند و هرگونه گسترش سرطان را به سایر اعضا تشخیص دهد.

پت اسکن (PET) 

پت اسکن می‌تواند تغییرات در سلول‌ها را در زمان رشد آن‌ها تشخیص دهد. پت اسکن اغلب همراه با سی‌تی‌اسکن استفاده می‌شود و سلول‌های مغزی دارای تومور را شناسایی می‌کند تا بتوان آن‌ها را با قسمت‌های نرمال مغز مقایسه کرد.

جراحی قاعده‌ی جمجمه چیست؟


جراحی قاعده جمجمه  برای حذف یا ترمیم اختلال بر روی سطح استخوان زیر مغز - قاعده جمجمه انجام می‌شود.دسترسی  به‌قاعده جمجمه دشوار است که موجب میشود درمان ناهنجاری‌های مغزی که در این منطقه ایجادشده است دشوار باشد اما پیشرفت‌های جراحی و بهبود در تصویربرداری عصبی، دسترسی به‌قاعده جمجمه را ممکن و با جراحی قابل‌درمان کرده است.جراحی قاعده جمجمه را می‌توان با بالاترین استانداردهای ایمنی و کارایی با هر یک از دو روش موجود انجام داد. پزشکان در هر مورد رویکردی را انتخاب می‌کنند که بستگی به موارد ناهنجاری‌ها دارد و برای هر بیمار بهترین است.

كرنيوتومي

این تکنیک جراحی روشی سنتی و باز است که در آن بخش‌هایی از جمجمه به‌طور موقت به‌منظور دسترسی به مغز استخوان استخراج می‌شوند. برای برخی ناهنجاری‌های مغزی، این رویکرد اکنون می‌تواند با استفاده از تکنیک‌های کم تهاجمی، هر دو برش و دهانه‌ی جمجمه را با حداقل اندازه انجام دهد.

جراحی ترانسفنوئید

این یک روش کم تهاجمی است که در آن عمل از طریق سوراخ بینی یا داخل دهان با کمک آندوسکوپی انجام می‌شود. فقط برش‌های بسیار کوچک ایجاد می‌شوند و معمولاً آن‌ها قابل‌مشاهده نیستند.

میکروسکوپ پیشرفته، لیزر و سونوگرافی  

برخی مراکز طبی ممکن است تکنیک‌های پیشرفته میکروسکوپیک، لیزر و سونوگرافی را در انواع خاصی از تومورها که در عمق قاعده‌ی جمجمه قرار دارند انجام دهند. به‌عنوان مثال لیزر جراحان را قادر می‌سازد تا در زمان کمتری، عوارض کمتر، استفاده کمتر از بیهوشی و احتمال آسیب به بافت‌های مغز و عضلات اطراف این تومورها را کاهش دهند

پرتو جراحی

 پرتو جراحی با استفاده از پرتوهای تابش یونیزه برای هدف‌گیری دقیق تومور استفاده می شود به‌طوری‌که به سازه‌های اطراف تابش نور کمی داشته باشد. این روش می‌تواند به‌عنوان درمان مستقل و یا علاوه بر رزکسیون جراحی استفاده شود. بسیاری از تومورها، به‌ویژه تومورهایی که دسترسی به آن‌ها از طریق جراحی دشوار است با این تکنیک‌ها درمان می‌شوند.

چه زمانی جراحی قاعده جمجمه انجام می‌شود؟

 

جراحی قاعده جمجمه زمانی انجام می‌شود که اختلال مغزی در نزدیکی قاعده جمجمه یافت می‌شود. اگر تومور در مرکز قاعده جمجمه باشد پزشکان عصبی ما همیشه اولین بار گزینه‌های محافظه‌کارانه‌ای مانند دارو را در نظر می‌گیرند، اما اغلب جراحی درمان اصلی برای رفع ناهنجاری است.اختلالات مغزی مانند تومور قاعده جمجمه، آنوریسم ، آبسه مغزی ، هماتوم، بدشکلی وریدی، و هیدروسفالی  با جراحی قاعده جمجمه درمان می‌شوند.

آندوسکوپی قاعده جمجمه برای چه کسانی مناسب است؟


آندوسکوپی قاعده جمجمه برای چه کسانی مناسب است؟

اگر فرد دارای تومور قاعده جمجمه مانند تومور هیپوفیز یا تومور در قسمت جلویی جمجمه باشد، ممکن است بتوان تومور را با آندوسکوپی درمان کرد و از بین برد.پزشک ممکن است نوعی جراحی را توصیه کند که از طریق سینوسی اسفنوئید انجام می‌شود که مستقیماً در پشت بینی قرار دارد. با استفاده از این روش، پزشک به داخل حفره مغز وارد نمی‌شود. تومورهای هیپوفیز و مننژیوم های خاص فقط دو نوع تومور مغزی هستند که با استفاده از این روش غربالگری آندوسکوپی برای درمان تومور مغزی قابل برداشتن و درمان هستند.تومورهای قابل‌دسترس از طریق آندوسکوپی اندوناسال عبارتند از:

آدنوم های هیپوفیز ازجمله:

  • اکرومگالی
  • بیماری قلبی
  • پرولاکتینوما
  • ادونوم TSH
  • ادونوم غیرفعال
  • اختلال غده هیپوفیز
  • ادونوم مکرر

تومورهای غیر هیپوفیز:

مزایای این روش چیست؟


رویکردهای آندوسکوپی تعدادی از مزایای قابل‌توجهی را نسبت به رویکردهای باز سنتی ارائه می‌دهند که شامل موارد زیر است:

  • اجتناب از برش‌های پوستی، سرگیجه‌های حاد و مهم‌تر از آن انقباض مغز
  • زخم و درد کمتر پس از عمل، بستری کمتر در بیمارستان و بهبودی آسان‌تر برای بیمار
  • مزایای سیستم مراقبت بهداشتی، ازجمله استفاده از منابع کمتر، ای سی یو کمتر و بستری کوتاه‌مدت در بیمارستان

عمل کم تهاجمی آندوسکوپی قاعده مغز چگونه انجام می‌شود؟


عمل کم تهاجمی آندوسکوپی قاعده مغز

در این روش فرد تحت بیهوشی قرار می‌گیرد و جراح آندوسکوپی(در حدود قطر یک نخود) را از طریق سوراخ بینی قرار می‌دهد. اندوسکوپ دارای یک دوربین قدرتمند در انتهای آن است که به جراح اجازه می‌دهد که مستقیماً به این منطقه نگاه کند. سپس جراح می‌تواند با استفاده از ابزاری کوچک که بین پرده‌های راست و چپ بینی قرارگرفته است، به‌دقت تومور را از بین ببرد. هنگامی‌که تومور برداشته می‌شود، کف قاعده‌ی جمجمه ترمیم می‌شود و اندوسکوپ حذف می‌شود.

ملاحظات بعد از درمان آندوسکوپی 


سؤالاتی که درباره بعد از عمل آندوسکوپی قاعده جمجمه مطرح می‌شوند عبارت‌اند از:

 مدت‌زمان بستری در بیمارستان چقدر است؟

به‌طورمعمول بیماران تحت جراحی آندوسکوپی برای یک یا دو روز در بیمارستان بستری می‌شوند و پس‌ازآن مرخص می‌شوند.

آیا باید دارویی خاصی مصرف شود؟

داروهایی برای رفع درد و گاهی تهوع تجویز می‌شوند.

چه زمانی می‌توانم ورزش را از سر بگیرم؟

بیمارانی که تحت عمل جراحی ترانسفنوئید قرار می‌گیرند بعد از حدود دو هفته بعد از جراحی می‌توانند تمرینات سبک مانند شنا یا دویدن را ادامه دهند و تمرینات دیگر را حدود چهار هفته بعد از سر گیرند. بیماران معمولاً روز بعد از جراحی پیاده‌روی می‌کنند، اما ممکن است متوجه شوند که آن‌ها به‌آسانی خسته می‌شوند و اغلب نیاز به استراحت دارند. این طبیعی است.

معاینات بعد از عمل 

بیمار پس از جراحی، بسته به اختلالات مغزی درمان شده و اینکه آیا علائم جدید مانند مشکل بینایی بعد از جراحی قاعده جمجمه ایجادشده یا خیر، چندین قرار ملاقات با جراح مغز و اعصاب و احتمالاً متخصصین دیگر مانند اندوکرینولوژیست، متخصص مغز و اعصاب، متخصص گوش و حلق و بینی ترتیب خواهد داد.در طول این قرار ملاقات، جراح مغز و اعصاب جزئیات پیشرفت بیمار را ارزیابی می‌کند. با توجه به اختلال در درمان مغز، ممکن است جراح مغز و اعصاب، مطالعات تصویربرداری را برای تجسم مغز یا انجام آزمایش‌های دیگر، توصیه کند.به‌شدت توصیه می شود که بیماران در همه قرار ملاقات بعدی برای به دست آوردن بهترین بهبود ممکن و نتایج درازمدت شرکت کنند. بیماران در مدت بهبودی باید هرگونه علائم جدید ایجادشده یا بدتر شدن علائم را با پزشک مطرح کنند حتی اگر تغییرات به نظر کوچک باشد.

آیا من نیاز به کاردرمانی یا فیزیوتراپی دارم؟

نیاز به کاردرمانی یا فیزیوتراپی عمدتاً بستگی به اختلالات مغزی درمان شده دارد. جراحی قاعده‌ی جمجمه معمولاً به توان‌بخشی یا فیزیوتراپی نیاز ندارد.

آیا به دلیل جراحی قاعده جمجمه، محدودیت‌های طولانی‌مدت برای بیمار وجود خواهد داشت؟

هرگونه محدودیت درازمدت بالقوه در درجه اول بستگی به اختلالات مغزی درمان شده دارد. جراحی قاعده جمجمه معمولاً به محدودیت‌های درازمدت منجر نمی‌شود.

 

"کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است."